Η Κομισιόν βγάζει την Ελλάδα από τις “μακροοικονομικές ανισορροπίες” ύστερα από 15 χρόνια
Μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αναγνωρίσεις της προόδου που έχει επιτύχει η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια συνιστά η σημερινή αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026.
Για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της δημοσιονομικής κρίσης, η Ελλάδα παύει να κατατάσσεται στις χώρες που αντιμετωπίζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες, καθώς η Κομισιόν διαπιστώνει ότι οι κίνδυνοι που επί σειρά ετών επιβάρυναν την ελληνική οικονομία έχουν πλέον περιοριστεί σημαντικά.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών χαρακτηρίζει την εξέλιξη ως ιστορικής σημασίας, επισημαίνοντας ότι η χώρα αφήνει οριστικά πίσω της μια μακρά περίοδο ειδικών καθεστώτων επιτήρησης, η οποία ξεκίνησε με τα μνημόνια της περιόδου 2010-2018, συνεχίστηκε με την Ενισχυμένη Εποπτεία έως το 2022 και ακολούθησε η παραμονή της Ελλάδας στις κατηγορίες των υπερβολικών ή απλών μακροοικονομικών ανισορροπιών μέχρι σήμερα.
Αναγνώριση της προόδου
Στην έκθεσή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι οι ευπάθειες που σχετίζονταν με το δημόσιο χρέος, το εξωτερικό ισοζύγιο και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα έχουν μειωθεί ουσιαστικά.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αυτή διαδραμάτισαν:
- η σταθερή οικονομική ανάπτυξη,
- η επίτευξη δημοσιονομικών πλεονασμάτων,
- η ενίσχυση του τραπεζικού συστήματος,
- η βελτίωση της αγοράς εργασίας,
- καθώς και η εφαρμογή ενός εκτεταμένου προγράμματος μεταρρυθμίσεων.
Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερά καθοδική πορεία, οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί, ενώ η οικονομία εμφανίζει αυξημένη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις.
Ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης
Παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον, η ελληνική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 2,1% το 2025, ενώ για το 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ρυθμό ανάπτυξης 1,8%, υπερδιπλάσιο σχεδόν από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που εκτιμάται στο 0,9%.
Η επίδοση αυτή επιβεβαιώνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από το ευρωπαϊκό μέσο επίπεδο, παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές αβεβαιότητες.
Ισχυρή δημοσιονομική εικόνα
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη δημοσιονομική επίδοση της χώρας. Η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης ύψους 1,7% του ΑΕΠ το 2025, βελτιωμένο σε σχέση με το 1,3% του ΑΕΠ το προηγούμενο έτος.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, το αποτέλεσμα αυτό επιτεύχθηκε μέσω της συγκράτησης των δαπανών, της μείωσης του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους και της αυξημένης αποτελεσματικότητας στην είσπραξη φορολογικών εσόδων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η δημοσιονομική βελτίωση συνδυάστηκε με μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, αυξήσεις αποδοχών στο Δημόσιο και στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Συνεχίζεται η ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους
Η έκθεση καταγράφει περαιτέρω μείωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ:
- 154,2% το 2024,
- 146,1% το 2025,
- 140,7% το 2026 (εκτίμηση),
- 134,4% το 2027 (εκτίμηση).
Πρόκειται για μία από τις ταχύτερες αποκλιμακώσεις χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς μέσα σε τρία χρόνια ο σχετικός δείκτης προβλέπεται να μειωθεί κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες.
Ψηφιακές μεταρρυθμίσεις και φορολογική συμμόρφωση
Η Κομισιόν αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους.
Ειδική αναφορά γίνεται:
- στην ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης,
- στον εκσυγχρονισμό των τελωνειακών ελέγχων,
- στην ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης συναλλαγών,
- στη μείωση του κενού ΦΠΑ,
- καθώς και στη συνολική ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται η πρόοδος που έχει σημειωθεί στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης και στη βελτίωση της λειτουργίας του κράτους.
Θετική εικόνα και στα ευρωπαϊκά προγράμματα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα κινείται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην υλοποίηση των προγραμμάτων Πολιτικής Συνοχής, τόσο ως προς την ένταξη έργων όσο και ως προς την απορρόφηση πόρων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης στη συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο συνεχίζει να στηρίζει επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Νέα ευρωπαϊκή ευελιξία για ενεργειακές επενδύσεις
Παράλληλα, η Κομισιόν ανακοίνωσε τη διεύρυνση της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, επιτρέποντας την εξαίρεση συγκεκριμένων επενδύσεων ενεργειακής ασφάλειας από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Για την περίοδο 2026-2028 προβλέπεται ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ και συνολικό όριο 0,6% του ΑΕΠ για έργα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα και μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η νέα αυτή δυνατότητα δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για στρατηγικές επενδύσεις σε τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές και η ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Ένα ακόμη ορόσημο
Η έξοδος της Ελλάδας από το καθεστώς μακροοικονομικών ανισορροπιών αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο στη μακρά πορεία ανάκαμψης της χώρας μετά την κρίση χρέους.
Η διατήρηση πλεονασμάτων, η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η βελτίωση της αγοράς εργασίας, η προώθηση μεταρρυθμίσεων και η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων συνθέτουν, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την εικόνα μιας οικονομίας που έχει επιστρέψει σε συνθήκες σταθερότητας, αξιοπιστίας και ευρωπαϊκής κανονικότητας.
