Η πρόσφατη παρενόχληση του ελληνικού μεταγωγικού αεροσκάφους C-27, που μετέφερε τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια στη Λευκωσία για το Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπενθυμίζει με τον πιο σαφή τρόπο ότι η Τουρκία δεν εγκατέλειψε ποτέ την αναθεωρητική της στρατηγική. Αντίθετα, συνεχίζει να αμφισβητεί κυριαρχικά δικαιώματα, να προκαλεί και να επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κριτική που ασκεί ο πρώην πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Η λεγόμενη πολιτική των «ήρεμων νερών» μπορεί να μείωσε προσωρινά την ένταση, δεν μείωσε όμως τις τουρκικές διεκδικήσεις. Όταν η άλλη πλευρά εξακολουθεί να προβάλλει τη «Γαλάζια Πατρίδα», να αμφισβητεί διεθνείς συνθήκες και να εργαλειοποιεί κάθε ευκαιρία για να προωθήσει τις θέσεις της, η στρατηγική της αδράνειας εγκυμονεί κινδύνους.
Η πατριωτική Δεξιά, την οποία εκφράζει διαχρονικά ο κ. Σαμαράς, δεν αποτελεί μία ακόμη εσωκομματική τάση. Αποτελεί τη συγκολλητική ουσία που ιστορικά συνέδεσε τις διαφορετικές εκφράσεις της Νέας Δημοκρατίας γύρω από τις έννοιες της εθνικής κυριαρχίας, της αποτρεπτικής ισχύος και της υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων. Γι’ αυτό και οι παρεμβάσεις του προκαλούν τόσο έντονο πολιτικό ενδιαφέρον.
Το ζήτημα δεν είναι αν θα υπάρξει «κόμμα Σαμαρά». Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν η Νέα Δημοκρατία θα συνεχίσει να εκφράζει με πειστικότητα εκείνο το πατριωτικό ακροατήριο που απαιτεί σαφείς κόκκινες γραμμές απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα. Η κυβέρνηση βρίσκεται ενώπιον ενός δύσκολου διλήμματος: αν μετακινηθεί προς αυστηρότερες θέσεις, κινδυνεύει να απολέσει τμήμα του κεντρώου ακροατηρίου· αν αγνοήσει τις ανησυχίες της παραδοσιακής βάσης της, ενδέχεται να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της παράταξης.
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μετατραπεί από διαμορφωτή εξελίξεων σε παθητικό παρατηρητή. Ούτε να εγκλωβιστεί σε έναν βάλτο «ήρεμων νερών», την ώρα που η Άγκυρα συνεχίζει να κινείται με στρατηγικό σχεδιασμό και αναθεωρητική συνέπεια. Η ισχυρή αποτροπή, η διπλωματική πρωτοβουλία και η εθνική αυτοπεποίθηση παραμένουν οι βασικές προϋποθέσεις για να διατηρήσει η χώρα τον ρόλο της ως σταθερού και υπολογίσιμου παράγοντα στην περιοχή.
ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΚΑΛΛΙΜΠΑΝ





