Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία της Eurostat για το πραγματικό βιοτικό επίπεδο και πώς επιβεβαιώνονται οι επισημάνσεις του Αντώνη Σαμαρά για την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική
Του Ειδικού Συνεργάτη
Οι αριθμοί έχουν την ιδιότητα να μην επιδέχονται εύκολα πολιτικές ερμηνείες. Και όταν οι αριθμοί προέρχονται από την Eurostat, τη στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για το 2025, το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Ελλάδας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (Purchasing Power Standards – PPS) διαμορφώθηκε μόλις στο 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η επίδοση αυτή κατατάσσει τη χώρα στην τελευταία θέση της Ε.Ε. μαζί με τη Βουλγαρία, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος αντιστοιχεί σε περίπου 41.600 ευρώ ανά κάτοικο.
Πρόκειται για ένα στοιχείο που προκαλεί εύλογο προβληματισμό, καθώς η Ελλάδα συμπληρώνει πλέον έξι χρόνια διακυβέρνησης μετά την έξοδο από τα μνημόνια, με την κυβέρνηση να προβάλλει συστηματικά ως κεντρικό επιχείρημα την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας.
Το ερώτημα που θέτουν οι αριθμοί
Η κυβέρνηση επικαλείται συχνά τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, τη μείωση της ανεργίας, τις επενδύσεις και την αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Ωστόσο, η Eurostat μετρά ένα διαφορετικό μέγεθος: το πραγματικό επίπεδο ευημερίας των πολιτών σε σύγκριση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους.
Και εδώ τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά.
Το 2025 η Ελλάδα παραμένει στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, δηλαδή 32 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η χώρα βρισκόταν στο 69% του μέσου όρου της Ε.Ε. το 2015, την περίοδο των capital controls και του τρίτου μνημονίου, ενώ το 2005 επί κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή βρισκόταν στο 93% του κοινοτικού μέσου όρου. Η απόσταση όχι μόνο δεν καλύφθηκε, αλλά σε βάθος δύο δεκαετιών διευρύνθηκε δραματικά.
Ανάπτυξη χωρίς σύγκλιση
Η οικονομική θεωρία είναι σαφής: πραγματική επιτυχία δεν είναι μόνο η αύξηση του ΑΕΠ, αλλά η σύγκλιση με τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες.
Αν μια οικονομία αναπτύσσεται αλλά οι ανταγωνιστές της αναπτύσσονται ταχύτερα, τότε το χάσμα παραμένει ή διευρύνεται.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει στην ελληνική περίπτωση.
Ενώ η κυβέρνηση προβάλλει την πρόοδο συγκεκριμένων μακροοικονομικών δεικτών, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε όρους αγοραστικής δύναμης.
Με απλά λόγια, ο μέσος Έλληνας εξακολουθεί να διαθέτει πολύ χαμηλότερη αγοραστική δυνατότητα από τον μέσο Ευρωπαίο.
Έχει προειδοποιήσει ο κ. Σαμαράς
Τα στοιχεία αυτά επαναφέρουν στη δημόσια συζήτηση όσα είχε επισημάνει ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς την 1η Ιουλίου 2024.
Τότε, ο κ. Σαμαράς είχε υποστηρίξει ότι το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι η έλλειψη ανάπτυξης ως στατιστικού μεγέθους, αλλά η ύπαρξη διαρθρωτικών στρεβλώσεων που δεν επιτρέπουν τη διάχυση των οφελών στην κοινωνία.
Είχε μιλήσει για περιορισμένο ανταγωνισμό, ύπαρξη ολιγοπωλίων και καρτέλ, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας και του οργανωμένου λιανεμπορίου, ζητώντας παράλληλα ισχυρότερη παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Είχε επίσης τονίσει ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας απαιτεί ουσιαστικές παρεμβάσεις στην αγορά και όχι μόνο επιδοματικές πολιτικές, ενώ είχε συνδέσει το δημογραφικό πρόβλημα με τη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.
Ακρίβεια: Παράγων υποβαθμίσεως
Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης δεν αποτυπώνει απλώς το εισόδημα, αλλά και την πραγματική δυνατότητα κατανάλωσης μετά την προσαρμογή στις τιμές κάθε χώρας.
Αυτό σημαίνει ότι η επίμονη ακρίβεια στην ενέργεια, στα τρόφιμα, στη στέγαση και στις βασικές υπηρεσίες λειτουργεί διαβρωτικά για το βιοτικό επίπεδο.
Ακόμη και όταν αυξάνονται οι ονομαστικοί μισθοί, η αγοραστική δύναμη των πολιτών μπορεί να παραμένει στάσιμη ή να υποχωρεί.
Η Eurostat, μέσω της μεθοδολογίας των μονάδων αγοραστικής δύναμης, ακριβώς αυτό προσπαθεί να μετρήσει: όχι πόσα χρήματα εισπράττει κάποιος, αλλά τι πραγματικά μπορεί να αγοράσει με αυτά.
Το πραγματικό στοίχημα
Η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν η Ελλάδα αναπτύσσεται.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν συγκλίνει πραγματικά με την Ευρώπη.
Και τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η απάντηση παραμένει αρνητική.
Πρόσφατα ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στον ΑΝΤ-1, υπεραμύνθηκε της οικονομικής πολιτικής του. Μάλιστα επεσήμανε ότι δέχεται άδικη κριτική από τους δύο «γαλάζιους» πρώην πρωθυπουργούς, τους κ.κ. Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά.
Οι δείκτες που είναι ψυχροί αριθμοί, δεν είναι άδικοι. Είναι αμείλικτοι. Η Ελλάδα που βρισκόταν στο 93% του κοινοτικού μέσου όρου το 2005 επί Καραμανλή, σήμερα επί του κ. Μητσοτάκη παλεύει να μείνει στο 68%!
Πονοκέφαλος για το οικονομικό επιτελείο
Προφανώς, κανείς στην κυβέρνηση και ειδικά το οικονομικό επιτελείο δεν μπορεί να θεωρεί ότι έχει κερδίσει τη μάχη της σύγκλισης. Αντίθετα, αντιμετωπίζει ένα βαθύ διαρθρωτικό πρόβλημα παραγωγικότητας, ανταγωνιστικότητας και δημιουργίας πραγματικού πλούτου. Τα τηλεοπτικά πανηγύρια στην υποτιθέμενη επενδυτική επιτυχία του Ελληνικού με πρωταγωνιστή τον αντιπρόεδρο κ. Κωστή Χατζηδάκη δεν ενδιαφέρουν και δεν ωφελούν κανέναν. Αντιθέτως επιβεβαιώνει ότι ο πραγματικός πλούτος δημιουργείται μεταξύ όσων κρύβονται πίσω από τις αναφορές του κ. Σαμαρά λίγο παραπάνω.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να παράγει λιγότερο πλούτο ανά πολίτη από κάθε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με μοναδική εξαίρεση ότι πλέον μοιράζεται την τελευταία θέση με τη Βουλγαρία. Αυτό δεν αποτελεί πολιτικό σύνθημα ούτε κομματική ερμηνεία. Είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το 2025.
Διαβάστε ακόμη:
Ακατάσχετο: Πέντε ενστάσεις που ζορίζουν το οικονομικό επιτελείο
PosoKanei: Όταν η ακρίβεια θέλει smartphone, βενζίνη και… γερά νεύρα
