ΝΕΑ ΕΞΕΛΙΞΗ – Πολιτικοί παρατηρητές στη Λευκωσία συνδέουν την αιφνίδια ακύρωση της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Άμυνας με τη σαφή άρνηση του Ισραήλ στην προοπτική ενίσχυσης της τουρκικής αεροπορίας.
ΛΕΥΚΩΣΙΑ - Ανταπόκριση: Πάμπος Χαραλάμπους
Η αιφνίδια ακύρωση της προγραμματισμένης επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στο Ισραήλ προκαλεί έντονο πολιτικό ενδιαφέρον. Παράλληλα, τροφοδοτεί νέο κύκλο εκτιμήσεων για τις πραγματικές ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες που έλαβε Η ΗΜΕΡΑ από πολιτικούς παρατηρητές στην κυπριακή πρωτεύουσα, η ματαίωση της επίσκεψης εκτιμάται ότι δεν είναι άσχετη με τη δημόσια και κατηγορηματική αντίθεση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου στην πιθανότητα πώλησης μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι η χρονική σύμπτωση μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Αντιθέτως, θεωρούν πως αποτυπώνει τις σοβαρές επιφυλάξεις που εξακολουθούν να υπάρχουν απέναντι στις επιδιώξεις της Άγκυρας, παρά τις προσπάθειες προσέγγισης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τουρκίας μετά την επιστροφή του κ. Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Το γεωπολιτικό περιβάλλον
Η συζήτηση για την ενδεχόμενη επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 έχει επανέλθει δυναμικά τις τελευταίες ημέρες. Το θέμα απασχολεί έντονα τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ. Η συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς εξελίσσεται παράλληλα με την αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Διεθνή μέσα ενημέρωσης είχαν μεταδώσει ότι ο κ. Χέγκσεθ επρόκειτο να μεταβεί στο Ισραήλ για επαφές υψηλού επιπέδου. Μεταξύ των θεμάτων που φέρονταν να βρίσκονται στην ατζέντα περιλάμβαναν:
- Την περιφερειακή ασφάλεια.
- Την κατάσταση μετά τις εξελίξεις με το Ιράν.
- Το ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα των F-35 και της Τουρκίας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες από ισραηλινές πηγές, η επίσκεψη ακυρώθηκε λίγο πριν πραγματοποιηθεί. Μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί επίσημη εξήγηση για την αλλαγή του προγράμματος.
Οι εκτιμήσεις
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδουν οι αναλυτές στις πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις του Βενιαμίν Νετανιάχου. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι διαφωνεί με οποιαδήποτε προοπτική πώλησης F-35 στην Τουρκία.
Μάλιστα, αποκάλυψε ότι έχει ήδη μεταφέρει τη θέση αυτή στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Ο κ. Νετανιάχου υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ανέτρεπε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι η Τουρκία ακολουθεί πολιτική με επιθετικές φιλοδοξίες στην ευρύτερη περιοχή.
Εκρηκτικό σκηνικό
Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Οι σχέσεις Άγκυρας και Τελ Αβίβ παραμένουν εξαιρετικά τεταμένες. Η τουρκική ηγεσία έχει ασκήσει επανειλημμένα σκληρή κριτική στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία. Επιπλέον, έχει κατηγορήσει το Ισραήλ ότι επιχειρεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης με το Ιράν.
Την ίδια ώρα, το ζήτημα των F-35 εξακολουθεί να αποτελεί ανοικτή πληγή στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Η απόφαση της Άγκυρας να αποκτήσει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400 οδήγησε στον αποκλεισμό της από το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς. Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στην τουρκική αμυντική βιομηχανία.
Παρότι οι διμερείς σχέσεις έχουν παρουσιάσει σημάδια βελτίωσης τους τελευταίους μήνες, η επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να συναντά σοβαρά πολιτικά και θεσμικά εμπόδια στην Ουάσιγκτον.
Τι συζητείται στη Λευκωσία
Στη Λευκωσία, πάντως, πολιτικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι η ακύρωση της επίσκεψης του Χέγκσεθ αποτελεί ακόμη μία ένδειξη πως το θέμα των F-35 δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή εμπορική συμφωνία. Αντιθέτως, συνδέεται άμεσα με τις στρατηγικές ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου, την ασφάλεια του Ισραήλ και τη συνοχή της δυτικής συμμαχίας απέναντι στις διαρκώς μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Κι όλα αυτά, ενώ αναμένονται τα πραγματικά αποτελέσματα της επισκέψεως του Γάλλου Προέδρου κ. Εμμανουέλ Μακρόν στη Συρία. Ίσως υπό το πρίσμα της αλλαγής που διαπιστώνεται στη στάση του κ. Μακρόν έναντι της Τουρκίας.
Διαβάστε περισσότερα:
Τον αποκλεισμό της Ελλάδας μετέρχεται η Τουρκία στην αμυντική βιομηχανία
Εθνική Φρουρά: Πώς το SAFE αυξάνει την εξοπλιστική αυτονομία της Κύπρου
