Η νέα έκθεση του γερμανικού Ινστιτούτου Ifo αποτυπώνει μια Ευρώπη που εγκαταλείπει τις βεβαιότητες των τελευταίων δεκαετιών και εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων.
Του Ειδικού Συνεργάτη
Μετά το 1945, η Ευρώπη οικοδόμησε την ευημερία της πάνω σε τρεις θεμελιώδεις παραδοχές: τη διαρκή αμερικανική εγγύηση ασφαλείας, τη σταθερότητα του διεθνούς εμπορίου και την απουσία μεγάλων στρατιωτικών απειλών στο ευρωπαϊκό έδαφος.
Η πρόσφατη έκθεση του Ινστιτούτου Ifo για τους γεωπολιτικούς κινδύνους στη Γερμανία και την Ευρώπη υποστηρίζει, άμεσα και έμμεσα, ότι αυτές οι παραδοχές δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο παρατεταμένων συγκρούσεων στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Επίσης, η αυξανόμενη γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Δύσης, Ρωσίας και Κίνας μεταβάλλει τις ισορροπίες που χαρακτήρισαν τη μεταψυχροπολεμική περίοδο.
Επιπλέον, η έκθεση επισημαίνει την αυξανόμενη σημασία των υβριδικών απειλών, όπως είναι οι κυβερνοεπιθέσεις, οι παρεμβάσεις σε κρίσιμες υποδομές και οι εκστρατείες παραπληροφόρησης, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των κρατών χωρίς να προηγηθεί συμβατική στρατιωτική σύγκρουση.
Τι συμβαίνει στη Γερμανία
Για τη Γερμανία, οι κίνδυνοι αυτοί συνδέονται άμεσα με την οικονομική της ισχύ.
Η εξάρτηση από κρίσιμες πρώτες ύλες, από παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και από εξωτερικές ενεργειακές πηγές καθιστά την οικονομία ευάλωτη σε γεωπολιτικές αναταράξεις. Η ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας και της στρατηγικής αυτονομίας αναδεικνύεται πλέον ως βασική προτεραιότητα της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας.
Εν μέσω εστιών ασταθείας
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός αυτής της εξίσωσης. Αντίθετα, η γεωγραφική της θέση την τοποθετεί στο επίκεντρο πολλών από τις εξελίξεις που περιγράφονται στην έκθεση.
Η Ανατολική Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή και τα Βαλκάνια αποτελούν περιοχές με διαρκείς εστίες αστάθειας, ενώ η χώρα επηρεάζεται άμεσα από ζητήματα ενεργειακής ασφάλειας, μεταναστευτικών ροών και προστασίας των θαλάσσιων οδών μεταφοράς εμπορευμάτων.
Τα συμπεράσματα
Το σημαντικότερο συμπέρασμα δεν είναι ότι οι κίνδυνοι αυξάνονται. Είναι ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια εποχή όπου η οικονομία, η άμυνα, η ενέργεια και η τεχνολογία συνδέονται περισσότερο από ποτέ. Για την Ελλάδα, η πρόκληση δεν είναι απλώς η προσαρμογή στις νέες συνθήκες, αλλά η έγκαιρη προετοιμασία για ένα περιβάλλον όπου η ανθεκτικότητα και η στρατηγική πρόβλεψη θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες εθνικής ασφάλειας και ανάπτυξης.
Σημειώνεται ότι το παρόν άρθρο συντάχθηκε αποκλειστικά για την ηλεκτρονική έκδοση της «ΗΜΕΡΑς» και βασίζεται στην έκθεση του Ινστιτούτου Ifo «Geopolitische Risiken für Deutschland und Europa» (Γεωπολιτικοί Κίνδυνοι για τη Γερμανία και την Ευρώπη), η οποία συντάχθηκε το 2015 και εξετάζει τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, τις υβριδικές απειλές, την ευρωπαϊκή αμυντική επάρκεια, τις εξαρτήσεις από κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Το πλήρες κείμενο της εκθέσεως διατίθεται στα γερμανικά εδώ.
Διαβάστε περισσότερα εδώ:
Κ. Γρίβας: Τι αλλάζει στον πόλεμο, γιατί ανησυχεί η Τουρκία και ποια ευκαιρία έχει η Ελλάδα (#VIDEO)
