ΤΟΥΡΚΙΑ – ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΠΑΡΚΑ – Νέα εστία έντασης στο Αιγαίο δημιουργεί η απόφαση της Άγκυρας να ανακηρύξει δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα», με την Ελλάδα να διαμηνύει ότι η τουρκική κίνηση δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα εκτός της τουρκικής δικαιοδοσίας.
Στην ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων» προχώρησε η Τουρκία με Προεδρικές Αποφάσεις που δημοσιεύθηκαν στις 15 Αυγούστου στην Εφημερίδα της τουρκικής Κυβερνήσεως.
Τα δύο πάρκα βρίσκονται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με τα όριά τους να εκτείνονται, σύμφωνα με την Αθήνα, και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Η εξέλιξη προκαλεί την έντονη αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο υποστηρίζει ότι η μονομερής θέσπιση προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών σε διεθνή ύδατα ή σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.
Οξεία απάντηση των Αθηνών
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει παράνομη την εγκαθίδρυση των συγκεκριμένων πάρκων στον βαθμό που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα. Η Αθήνα επικαλείται το Δίκαιο της Θάλασσας και υπογραμμίζει ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να δημιουργεί μονομερώς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, το ΥΠΕΞ επισημαίνει ότι η τουρκική ενέργεια είναι παράνομη και στον βαθμό που τα όρια των πάρκων εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Σύμφωνα με την ελληνική θέση, η τουρκική απόφαση «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα», ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα ούτε ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η Αθήνα υπογραμμίζει ακόμη ότι η μονομερής θέσπιση «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ούτε να επηρεάσει δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Η ίδια βασική θέση έχει αποτυπωθεί και σε προηγούμενες ελληνικές τοποθετήσεις για τις τουρκικές θαλάσσιες περιβαλλοντικές ζώνες.
Σύγκριση με τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα
Το υπουργείο Εξωτερικών αντιπαραβάλλει την τουρκική κίνηση με την ελληνική πρωτοβουλία για τη δημιουργία Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων. Όπως υποστηρίζει η Αθήνα, η Ελλάδα θέσπισε τα δικά της πάρκα σε περιοχές όπου ασκεί κυριαρχία ή δικαιοδοσία και σε συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα δεν είναι καινούργια. Η Τουρκία είχε αντιδράσει και στις ελληνικές πρωτοβουλίες για θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, υποστηρίζοντας ότι μονομερείς κινήσεις στο Αιγαίο δεν πρέπει να μεταβάλλουν το υφιστάμενο καθεστώς.
Πηγή φωτογραφίας: ΓΕΝ, Γραφείο Τύπου
Ισχυρισμοί και ψέμματα από την Τουρκία
Η τουρκική πλευρά παρουσιάζει την απόφαση ως μέτρο προστασίας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και της θαλάσσιας περιοχής. Σύμφωνα με τη Daily Sabah, το ένα πάρκο βρίσκεται μεταξύ Φετιγιέ (Fethiye αποκαλείται η αρχαιοελληνική πόλη της Τελμησσού) και Κάς (το σημερινό Kaş είναι η αρχαία Αντίφελλος, κοντά στην Αττάλεια κοντά στη Μεγίστη). Το δεύτερο στο βόρειο Αιγαίο, κοντά στις ακτές της Ραιδεστού (σημερινό Τεκιρντάκ – Tekirdağ) και της Αβύδου (σημερινό Τσανακαλέ – Çanakkale).
Το τουρκικό δημοσίευμα συνδέει την απόφαση και με τις ελληνοτουρκικές διαφωνίες για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος πρέπει να γίνεται με διαφάνεια και συνεργασία, ιδιαίτερα σε ημίκλειστες θάλασσες όπως το Αιγαίο.
Παράλληλα, η τουρκική επιχειρηματολογία εντάσσει την κίνηση στο ευρύτερο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πατρίδας», δηλαδή της τουρκικής αντίληψης για τα θαλάσσια δικαιώματα και τις ζώνες δικαιοδοσίας της χώρας.
Σκηνικό έντασης από την Τουρκία
Η νέα εξέλιξη προσθέτει ένα ακόμη ζήτημα στη μακρά ελληνοτουρκική διαφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες. Η Αθήνα προειδοποιεί ότι ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο.
Το ΥΠΕΞ εκτιμά ότι τέτοιες κινήσεις επιβαρύνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας.
Η Ελλάδα διαμηνύει ότι θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια και αποφασιστικότητα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Νέα τουρκική πρωτοβουλία για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Η απόφαση για τα θαλάσσια πάρκα εντάσσεται, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, σε μια ευρύτερη προσπάθεια θεσμοθέτησης της θαλάσσιας πολιτικής της Άγκυρας.
Η Τουρκία έχει ήδη παρουσιάσει σχέδιο για έναν λεγόμενο «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας», ο οποίος αναμένεται να συζητηθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση στην επόμενη νομοθετική περίοδο. Η τουρκική επιχειρηματολογία συνδέει τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία με την προστασία των θαλάσσιων δικαιωμάτων της χώρας στο Αιγαίο, τη Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα και τη Θάλασσα του Μαρμαρά.
Η αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο το ευρύτερο ζήτημα των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Διαβάστε ακόμη:
Κάγια Κάλλας προς Τουρκία: Ζητεί σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών
Θανατηφόρος κίνδυνος: Καθυστερημένη προσαρμογή της Ελλάδας στο πεδίο
Γεραπετρίτης – Αμπντελάτι: Τι είπαν για τις σχέσεις Αθηνών – Καΐρου
