Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συναντά τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο με στόχο να μειώσει την ένταση μεταξύ ΗΠΑ και συμμάχων για τον πόλεμο στο Ιράν. Η συνάντηση πραγματοποιείται λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, όπου θα συζητηθούν οι αμυντικές δαπάνες, η Ουκρανία και η συνοχή της Συμμαχίας.
Ο πόλεμος στο Ιράν, οι αμερικανικές αιτιάσεις για ελλιπή στήριξη από τους Ευρωπαίους συμμάχους και οι προετοιμασίες για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα θα απασχολήσουν σήμερα τον γ.γ.του ΝΑΤΟ κ. Μαρκ Ρούτε και τον Πρόεδρο των ΗΠΑ κ. Ντόναλντ Τραμπ. Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί στον Λευκό Οίκο, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης μεταξύ των ΗΠΑ και αρκετών συμμάχων της Συμμαχίας.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με εκτιμήσεις διπλωματικών κύκλων. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα ασκήσει σκληρή κριτική στη Συμμαχία. Μάλιστα, στο παρελθόν την είχε χαρακτηρίσει ακόμη και «χάρτινη τίγρη».
Τους τελευταίους μήνες η ένταση αυξήθηκε, καθώς αρκετές χώρες-μέλη απέφυγαν να στηρίξουν ενεργά τις αμερικανικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν ή να συνδράμουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Παράλληλα, ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο μείωσης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων που σταθμεύουν στην Ευρώπη. Σε αυτό το περιβάλλον, ο Μαρκ Ρούτε επιχειρεί να περιορίσει τις εντάσεις και να διατηρήσει την ενότητα της Συμμαχίας.
Προειδοποιήσεις της Ουάσινγκτον
Το τελευταίο διάστημα η αμερικανική πλευρά έχει εντείνει τις πιέσεις προς τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ κ. Πητ Χέγκσεθ επέκρινε δημοσίως τους συμμάχους που, όπως υποστήριξε, δεν αναλαμβάνουν το μερίδιο ευθύνης που τους αναλογεί. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση στρατευμάτων.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον έχει ήδη αποφασίσει να περιορίσει τις στρατιωτικές δυνατότητες που θα διαθέτει στο ΝΑΤΟ σε περίπτωση μελλοντικής κρίσης. Οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ανησυχία σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς επηρεάζουν τον πυρήνα της συλλογικής ασφάλειας της Συμμαχίας.
Το Άρθρο 5 και οι ανησυχίες για τη συνοχή του ΝΑΤΟ
Ένα από τα ζητήματα που προκαλούν τον μεγαλύτερο προβληματισμό αφορά στο Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ. Πρόκειται για τη θεμελιώδη ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας, σύμφωνα με την οποία επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.
Μετά τη διαφωνία για τη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, ο Τραμπ φέρεται να αμφισβήτησε ανοιχτά τη στάση ορισμένων συμμάχων. Παράλληλα, δήλωσε ότι εξετάζει ακόμη και το ενδεχόμενο αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμμαχία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο βασικός στόχος του Ρούτε είναι να αποφευχθεί μια νέα κρίση εμπιστοσύνης εντός του ΝΑΤΟ. «Ο Ρούτε θα προσπαθήσει να βρεθεί στο ίδιο μήκος κύματος με τον Τραμπ ώστε η σύνοδος κορυφής να στεφθεί με επιτυχία», σχολίασε ο Στήβεν Βέρτχαϊμ του Carnegie Endowment for International Peace.
Η απάντηση και το μήνυμα
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο Μαρκ Ρούτε επεχείρησε να υποβαθμίσει τις διαφωνίες που προέκυψαν για τις επιχειρήσεις στο Ιράν. Όπως ανέφερε, η άρνηση ορισμένων χωρών να διαθέσουν στρατιωτικές βάσεις στις ΗΠΑ αποτέλεσε «μεμονωμένο περιστατικό».
Αντίθετα, τόνισε ότι εκατοντάδες αμερικανικά αεροσκάφη απογειώθηκαν από αμερικανικές βάσεις που βρίσκονται στην Ευρώπη, υπογραμμίζοντας τη συνολική στήριξη των συμμάχων.
Παράλληλα, σκοπεύει να παρουσιάσει στον Αμερικανό πρόεδρο τα στοιχεία που δείχνουν ότι πολλά κράτη-μέλη αυξάνουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες. «Θα επικεντρωθούμε στη μεγάλη εικόνα και σε όσα έχει πετύχει το ΝΑΤΟ», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Σύνοδος Κορυφής στην Άγκυρα
Η επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ στην Ουάσινγκτον εντάσσεται στις τελικές προετοιμασίες για τη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα.
Σύμφωνα με την εκπρόσωπο του ΝΑΤΟ κ. Άλισον Χαρτ, οι εργασίες της συνόδου θα επικεντρωθούν στην εφαρμογή των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι σύμμαχοι το προηγούμενο έτος.
Μεταξύ των βασικών θεμάτων βρίσκονται η αύξηση των αμυντικών επενδύσεων, η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής και η συνέχιση της στήριξης προς την Ουκρανία.
Η συνάντηση Ρούτε – Τραμπ θεωρείται καθοριστική, καθώς το αποτέλεσμά της ενδέχεται να επηρεάσει τόσο το κλίμα της συνόδου όσο και τη μελλοντική πορεία των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και ΝΑΤΟ.
