ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ Ο Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρει στο προσκήνιο το αμερικανικό ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλείται κυρίως λόγους εθνικής ασφάλειας. Παράλληλα, διόρισε ειδικό απεσταλμένο για το νησί, προκαλώντας νέες αντιδράσεις από Δανία και Γροιλανδία.
Γιατί ενδιαφέρεται ο Τραμπ για τη Γροιλανδία
Η γεωγραφική θέση της Γροιλανδίας προσδίδει στο νησί ιδιαίτερη στρατηγική σημασία. Βρίσκεται στη συντομότερη διαδρομή μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής. Επομένως, η περιοχή έχει ιδιαίτερη αξία για την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα.
Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ εξετάζουν την ενίσχυση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην Αρκτική. Στο επίκεντρο βρίσκονται συστήματα ραντάρ και η παρακολούθηση θαλάσσιων διαδρομών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περιοχή μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Βρετανίας.
Εκεί κινούνται ρωσικά πολεμικά πλοία και υποβρύχια. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν διαφορετική εικόνα για την κινεζική ναυτιλιακή δραστηριότητα. Τα περισσότερα κινεζικά πλοία κινούνται στον Ειρηνικό και στη διαδρομή κοντά στις ρωσικές ακτές.
Επιπλέον, η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο, καθώς και κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παρ’ όλα αυτά, η αξιοποίηση των συγκεκριμένων πόρων παραμένει περιορισμένη.
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ήδη μόνιμη στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία. Στα βορειοδυτικά του νησιού λειτουργεί η αεροπορική βάση Pituffik.
Η συμφωνία ΗΠΑ και Δανίας του 1951 παρέχει σημαντικά στρατιωτικά δικαιώματα στην Ουάσινγκτον. Συγκεκριμένα, επιτρέπει στις αμερικανικές δυνάμεις να κινούνται και να κατασκευάζουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ πρέπει να ενημερώνουν τη Δανία και τη Γροιλανδία. Η Κοπεγχάγη έχει διαχρονικά αποδεχθεί αυτή την αμερικανική παρουσία.
Αυτό συνδέεται και με τις περιορισμένες δυνατότητες της Δανίας να υπερασπιστεί μόνη της το νησί. Επιπλέον, σημαντικό ρόλο παίζουν οι αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας μέσω του ΝΑΤΟ.
Ποιο είναι το καθεστώς της Γροιλανδίας
Η Γροιλανδία υπήρξε αποικία της Δανίας και απέκτησε διαφορετικό θεσμικό καθεστώς το 1953. Σήμερα αποτελεί αυτοδιοικούμενο τμήμα του Βασιλείου της Δανίας.
Το 2009 απέκτησε ευρεία αυτονομία και δικαίωμα να επιδιώξει την ανεξαρτησία της. Ωστόσο, η διαδικασία απαιτεί συγκεκριμένα πολιτικά και θεσμικά βήματα.
Αρχικά, το κοινοβούλιο της Γροιλανδίας μπορεί να ζητήσει διαπραγματεύσεις με τη Δανία. Στη συνέχεια, οι κάτοικοι πρέπει να εγκρίνουν την ανεξαρτησία μέσω δημοψηφίσματος.
Τέλος, μια συμφωνία ανεξαρτησίας χρειάζεται και την έγκριση του δανικού κοινοβουλίου. Επομένως, η ανεξαρτησία δεν μπορεί να προκύψει μονομερώς.
Ο νέος ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ διόρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα Τζεφ Λάντρι ως ειδικό απεσταλμένο στη Γροιλανδία. Ο Λάντρι έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του στην ένταξη του νησιού στις ΗΠΑ.
Ως αποτέλεσμα, ο διορισμός του προκάλεσε νέες αντιδράσεις σε Κοπεγχάγη και Νουούκ. Παράλληλα, επανέφερε στο προσκήνιο τη συζήτηση για την αμερικανική στρατηγική στην Αρκτική.
Η απάντηση Δανίας και Γροιλανδίας
Η Δανία και η Γροιλανδία απορρίπτουν την ιδέα αμερικανικής προσάρτησης. Ο Τραμπ είχε προτείνει την αγορά της Γροιλανδίας και κατά την πρώτη προεδρική του θητεία.
Τότε, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν είχε χαρακτηρίσει την πρόταση «παράλογη». Σήμερα, η Κοπεγχάγη και το Νουούκ επαναλαμβάνουν ότι το μέλλον του νησιού αφορά τους ίδιους τους Γροιλανδούς.
Σε κοινή δήλωση, η Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντρικ Νίλσεν έθεσαν σαφή όρια. Τόνισαν ότι η Γροιλανδία ανήκει στους κατοίκους της.
Επιπλέον, υπογράμμισαν ότι καμία χώρα δεν μπορεί να προσαρτήσει μια άλλη. Την ίδια ώρα, ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη.
Μετά τη συνάντηση, ο Ράσμουσεν δήλωσε ότι Δανία και Γροιλανδία έθεσαν «κόκκινη γραμμή» απέναντι στην Ουάσινγκτον.
Με πληροφορίες απο το Reuters
