ΕΚΘΕΣΗ ΚΟΜΙΣΙΟΝ Τις τουρκικές υπερπτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά, τις παραβιάσεις των χωρικών υδάτων και τις κινήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο καταγράφει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην ετήσια έκθεσή της για την Τουρκία.
Το κείμενο, έκτασης 120 σελίδων, αποτυπώνει τις εκκρεμότητες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τις συνεχιζόμενες ενέργειες της Τουρκίας στην Κύπρο.
Η έκθεση καλύπτει την περίοδο από την 1η Σεπτεμβρίου 2025 έως την 1η Σεπτεμβρίου 2026. Η Κομισιόν διαπιστώνει ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας παραμένουν παγωμένες από το 2018. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η απόσταση ανάμεσα στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό που δηλώνει η Άγκυρα και στην πορεία της στα ζητήματα δημοκρατίας και κράτους δικαίου μεγαλώνει.
Οι τουρκικές υπερπτήσεις και το casus belli
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Επιτροπή στις τουρκικές στρατιωτικές πτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά, ακόμη και κατοικημένα. Καταγράφει αύξηση των υπερπτήσεων, των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων. Περιστατικά σημειώθηκαν ακόμη και τον Σεπτέμβριο του 2026.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στην αύξηση περιστατικών παράνομης αλιείας από τουρκικά αλιευτικά. Παράλληλα, καταγράφει τις αντιδράσεις της Άγκυρας για τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και τον χωροταξικό σχεδιασμό της Ελλάδας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται και τα δύο θαλάσσια πάρκα που ανακήρυξε η Τουρκία τον Αύγουστο του 2026 στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την Κομισιόν, εκτείνονται κυρίως πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ακόμη ότι παραμένει σε ισχύ η απειλή πολέμου (casus belli) του 1995, σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Ανησυχία προκαλεί και η αναφορά στη «Γαλάζια Πατρίδα» στα τουρκικά σχολικά εγχειρίδια.
Παρά τη βελτίωση των διμερών σχέσεων από το 2023 και τη συνέχιση του διαλόγου, οι διαφορές για την υφαλοκρηπίδα και τις ΑΟΖ παραμένουν άλυτες.
Κύπρος: Άρνηση αναγνώρισης και στρατιωτική παρουσία
Σαφείς αιχμές διατυπώνει η Κομισιόν και για τη στάση της Τουρκίας απέναντι στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η Άγκυρα εξακολουθεί να μην την αναγνωρίζει και να υποστηρίζει λύση δύο κρατών, παρά τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η έκθεση καταγράφει το μνημόνιο που υπέγραψε η Τουρκία τον Ιούλιο του 2026 με το καθεστώς στα κατεχόμενα για την ανάπτυξη υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου. Αναφέρεται επίσης στα σχέδια ηλεκτρικής διασύνδεσης με τις κατεχόμενες περιοχές.
Στο στρατιωτικό πεδίο, η Επιτροπή σημειώνει ότι η Τουρκία συνέχισε τις ασκήσεις στις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου και τις πτήσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο FIR Λευκωσίας. Παράλληλα, αναβάθμισε τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Λευκόνοικο και στο Μπογάζι.
Για τα Βαρώσια, ζητά την ανάκληση των μονομερών ενεργειών και την εφαρμογή των σχετικών ψηφισμάτων του ΟΗΕ.
Χάλκη, Ιμάμογλου και ευρωπαϊκή πορεία
Η έκθεση αναδεικνύει και ζητήματα θρησκευτικών και μειονοτικών δικαιωμάτων. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, ενώ η Επιτροπή καταγράφει περιστατικά ρητορικής μίσους και εγκλημάτων μίσους με στόχο και την ελληνική κοινότητα.
Στο εσωτερικό της Τουρκίας, εκφράζει ανησυχία για τις διώξεις πολιτικών της αντιπολίτευσης και την κράτηση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου. Στην εξωτερική πολιτική, επισημαίνει ότι η ευθυγράμμιση της Τουρκίας με τις θέσεις και τις κυρώσεις της ΕΕ έφτασε μόλις στο 4%.
Η Κομισιόν καλεί την Άγκυρα να σεβαστεί την κυριαρχία των κρατών-μελών, να αποφεύγει απειλές και ενέργειες που επιβαρύνουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και να επιδιώξει ειρηνική επίλυση των διαφορών. Για το Κυπριακό, ζητά την επανέναρξη των συνομιλιών με βάση τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.
