NAVTEX ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σε νέα φάση περνά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, καθώς οι ελληνικές αρχές ολοκλήρωσαν τις διαδικασίες αδειοδότησης και εξέδωσαν τη NAVTEX για την έναρξη των ερευνών από το γαλλικό ερευνητικό πλοίο ABEILLE MARENGO. Η Άγκυρα αντέδρασε άμεσα, εκδίδοντας δική της αντι-NAVTEX και επαναφέροντας τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική ναυτική οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις 6 Νοεμβρίου 2026 και θα παραμείνει ενεργή έως τις 6 Μαρτίου 2027. Το γαλλικό πλοίο, το οποίο βρίσκεται στο λιμάνι του Ηρακλείου, αναμένεται να ξεκινήσει τις εργασίες του τις επόμενες ώρες, σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Εκδόθηκε η NAVTEX – Ξεκινούν οι έρευνες του γαλλικού πλοίου
Όπως ανακοίνωσε το Υπουργείο Εξωτερικών, ο υπουργός Εξωτερικών υπέγραψε στις 6 Νοεμβρίου την απόφαση αδειοδότησης για τις εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Στη συνέχεια, το ερευνητικό πλοίο υπέβαλε αίτημα για την έκδοση της προβλεπόμενης αγγελίας προς ναυτιλλομένους, η οποία εκδόθηκε άμεσα από τον σταθμό του Πολεμικού Ναυτικού στο Ηράκλειο.
Η νέα NAVTEX καλύπτει το χρονικό διάστημα που είχε ζητηθεί για τη συνέχιση των εργασιών σε όλη τη διαδρομή του καλωδίου, μέχρι και την κυπριακή ΑΟΖ.
Οι έρευνες μεταφέρονται ανατολικά της Κάσου
Οι εργασίες στα τμήματα βόρεια της Κρήτης, όπου περιλαμβάνονται και διεθνή ύδατα, έχουν ήδη ολοκληρωθεί. Επομένως, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στο τμήμα ανατολικά της Κάσου, με κατεύθυνση προς τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
Παράλληλα, Αθήνα και Λευκωσία προχωρούν σε συντονισμένες κινήσεις για την κάλυψη ολόκληρης της διαδρομής. Η Κύπρος εξέδωσε τη δική της NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου εντός της κυπριακής ΑΟΖ, με ισχύ από τις 19 Νοεμβρίου έως τις 19 Μαρτίου.
Με τις δύο ναυτικές οδηγίες, οι αρμόδιες αρχές των δύο χωρών επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα ενιαίο πλαίσιο για την εκτέλεση των ερευνών και την προώθηση του έργου. Είχε προηγηθεί, άλλωστε, τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Κύπριο ομόλογό του, με αντικείμενο τον συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας.
Η τουρκική αντίδραση και οι ελληνικές απαντήσεις
Η Άγκυρα αμφισβήτησε τη διαδικασία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX. Στην ανακοίνωσή της, η τουρκική πλευρά επικαλείται τις θέσεις που έχει καταθέσει μονομερώς στον ΟΗΕ για τα όρια της υφαλοκρηπίδας της, υποστηρίζοντας ότι μέρος των προγραμματισμένων ερευνών πραγματοποιείται σε περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας.
Ελλάδα – Κύπρος: Στην τελική ευθεία η επανεκκίνηση του καλωδίου – Τι αλλάζει με τη NAVTEX
Επιπλέον, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ισχυρίζεται ότι δεν έχει δοθεί από την Τουρκία άδεια για τις συγκεκριμένες εργασίες και ότι οι ελληνικές και κυπριακές ναυτικές οδηγίες δεν έχουν ισχύ.
Από την πλευρά τους, ελληνικές διπλωματικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB ABEILLE MARENGO θα συνεχιστούν σύμφωνα με τον επιχειρησιακό προγραμματισμό της εταιρείας. Όπως επισημαίνουν, οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα, καθώς και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι «το διεθνές δίκαιο της θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών».
Στη δική του παρέμβαση, ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, τόνισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί έργο αποκλειστικά ελληνικών ή κυπριακών συμφερόντων. Όπως ανέφερε, συμμετέχει και η Γαλλία, ενώ το έργο λαμβάνει σημαντική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, επανέλαβε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν προτίθεται να αλλάξει το χρονοδιάγραμμα, σημειώνοντας ότι η διασύνδεση παραμένει ευρωπαϊκό έργο με τη συμμετοχή της Αθήνας, της Λευκωσίας και του Παρισιού.
Τι υποστηρίζει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών
Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι γαλλικό πλοίο σχεδιάζει να πραγματοποιήσει θαλάσσιες επιστημονικές έρευνες για την πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου σε περιοχή την οποία η Άγκυρα θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της. Επικαλείται, μάλιστα, τα εξωτερικά όρια που γνωστοποίησε στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.
Η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ακόμη ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισης που, κατά την άποψή της, απαιτείται για το τμήμα των ερευνών που βρίσκεται εντός των συγκεκριμένων ορίων. Παράλληλα, αναφέρει ότι ακύρωσε τις ελληνικές και κυπριακές NAVTEX, τις οποίες χαρακτηρίζει μη εξουσιοδοτημένες.
Κλείνοντας, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών δηλώνει ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα δικαιώματα που θεωρεί ότι απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, κάνοντας αναφορά σε συνεργασία, διάλογο και συντονισμό.
Το γεωπολιτικό περιβάλλον και η επανεκκίνηση του έργου
Η επιστροφή του γαλλικού ερευνητικού πλοίου πραγματοποιείται σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον. Οι προηγούμενες προσπάθειες για την προώθηση των εργασιών είχαν συναντήσει δυσκολίες, με αποτέλεσμα τη διακοπή τους τον Ιούλιο του 2024.
Η ενεργοποίηση των νέων ναυτικών οδηγιών και ο συντονισμός Ελλάδας και Κύπρου δημιουργούν πλέον το πλαίσιο για την επανέναρξη των ερευνών. Η συμμετοχή της Γαλλίας ενισχύει παράλληλα την τριμερή συνεργασία Αθήνας – Λευκωσίας – Παρισιού σε ένα έργο με σημαντική ενεργειακή και γεωστρατηγική διάσταση.
Την ίδια ώρα, στην Ανατολική Μεσόγειο συνεχίζει τις εργασίες του και το ερευνητικό πλοίο KOBI RUEGG, στο πλαίσιο διαφορετικού έργου για υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα μεταφοράς δεδομένων, το οποίο συνδέει την Ευρώπη, μέσω Ελλάδας, με την Ασία και τη Μέση Ανατολή.
Η έναρξη των νέων ερευνών αποτελεί σημαντικό βήμα για την πορεία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Ωστόσο, η τουρκική αντίδραση αναδεικνύει τις γεωπολιτικές δυσκολίες που εξακολουθούν να συνοδεύουν την υλοποίηση του έργου.
