ΕΝΕΡΓΕΙΑ – Η Ελλάδα καταγράφει ιστορικά υψηλές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και σημαντικά πλεονάσματα στο ενεργειακό ισοζύγιο. Παράλληλα, όμως, το 18,1% των νοικοκυριών αδυνατεί να καλύψει επαρκώς τις ανάγκες θέρμανσης και ψύξης, ενώ το 41,8% δυσκολεύεται να πληρώσει βασικούς λογαριασμούς. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει το παράδοξο της ενεργειακής φτώχειας σε μια χώρα που εξελίσσεται σε καθαρό εξαγωγέα ενέργειας.
Η Ελλάδα καταγράφει ιστορικές επιδόσεις στην παραγωγή και τις εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, χιλιάδες νοικοκυριά δυσκολεύονται να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και να εξασφαλίσουν αξιοπρεπείς συνθήκες θέρμανσης και ψύξης. Το παράδοξο αυτό αναδεικνύει ένα κρίσιμο ερώτημα: Πώς μπορεί μια χώρα να εξάγει ενέργεια και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει τόσο εκτεταμένη ενεργειακή φτώχεια;
Το φετινό καλοκαίρι βρίσκει την Ελλάδα με σημαντικά αυξημένα ενεργειακά αποθέματα και υψηλή παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Οι ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών μονάδων διαθέτουν κατά 22% περισσότερα αποθέματα νερού σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Παράλληλα, η έντονη ηλιοφάνεια και τα μελτέμια αυξάνουν την παραγωγή από ΑΠΕ, η οποία καλύπτει πλέον το 60% έως 65% του ενεργειακού μείγματος.
Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή των μονάδων φυσικού αερίου περιορίζεται κάτω από το 30%.
Εντυπωσιακά στοιχεία
Τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά. Κατά τις πρώτες 20 ημέρες του Ιουνίου, η Ελλάδα εξήγαγε ηλεκτρική ενέργεια στο 75% των συνολικών ωρών, ενώ τον Μάιο το αντίστοιχο ποσοστό άγγιξε το 96%.
Μάλιστα, το 2026 η χώρα αναδείχθηκε τέταρτος μεγαλύτερος καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, πίσω μόνο από τη Γαλλία, τη Σουηδία και την Ολλανδία, ξεπερνώντας ακόμη και την Ισπανία.
Το ενεργειακό ισοζύγιο βελτιώνεται και τα κέρδη αυξάνονται
Η θετική εικόνα αποτυπώνεται και στο εμπορικό ισοζύγιο ενέργειας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το πλεόνασμα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026 έφτασε τα 341 εκατ. ευρώ. Για λόγους σύγκρισης, ολόκληρο το 2025 είχε κλείσει με πλεόνασμα 262 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα μετατράπηκε σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας μόλις το 2024. Σήμερα, όμως, η εξέλιξη αυτή φαίνεται να αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά.
Την ίδια ώρα, οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου εμφανίζουν ισχυρές οικονομικές επιδόσεις.
Η ΔΕΗ σχεδιάζει να αυξήσει τα καθαρά κέρδη της στα 1,5 δισ. ευρώ έως το 2030, από περίπου 450 εκατ. ευρώ σήμερα. Παράλληλα, αυξάνει τη διανομή μερισμάτων προς τους μετόχους της.
Για το 2026 προβλέπεται διανομή μερίσματος ύψους 357 εκατ. ευρώ, ποσό που θα κατευθυνθεί στο Δημόσιο αλλά και σε ιδιώτες επενδυτές και μετόχους.
Όταν τα κέρδη αυξάνονται αλλά η ενεργειακή φτώχεια παραμένει
Η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν εξετάσει κανείς την καθημερινότητα των πολιτών.
Παρά την αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό βάρος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 είναι αποκαλυπτικά.
- Το 18,1% των νοικοκυριών δηλώνει ότι αδυνατεί να διατηρήσει επαρκή θέρμανση τον χειμώνα ή δροσιά το καλοκαίρι.
- Παράλληλα, το 41,8% δυσκολεύεται να πληρώσει πάγιους λογαριασμούς, μεταξύ των οποίων και τους λογαριασμούς ενέργειας.
Πρόκειται για μια πραγματικότητα που δεν συνάδει με την εικόνα μιας χώρας που καταγράφει ενεργειακά πλεονάσματα και αυξάνει τις εξαγωγές της.
Η ενεργειακή φτώχεια παραμένει ένα από τα σοβαρότερα κοινωνικά προβλήματα της εποχής.
Τα επιδόματα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ανάπτυξη
Ο πρωθυπουργός κ. Κυριάκος Μητσοτάκης απέδωσε πρόσφατα την άνοδο του πληθωρισμού κυρίως στην αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου και στις ευρύτερες ανατιμήσεις που καταγράφονται σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί στοχευμένα μέτρα στήριξης, όπως οικονομικές ενισχύσεις για οικογένειες και συνταξιούχους.
Τα μέτρα αυτά προσφέρουν ανακούφιση και καλύπτουν υπαρκτές ανάγκες.
Ωστόσο, δημιουργείται ένα κρίσιμο πολιτικό και οικονομικό ερώτημα.
Μπορεί μια φιλελεύθερη οικονομία να στηρίζεται διαρκώς σε επιδοματικές παρεμβάσεις για να αντιμετωπίζει προβλήματα που σχετίζονται με το κόστος ζωής και την ενεργειακή ακρίβεια;
Η απάντηση δεν είναι απλή. Όμως η βιώσιμη ανάπτυξη δεν μπορεί να εξαντλείται σε έκτακτες ενισχύσεις και σε νέα «pass».
Η πραγματική πρόκληση για την οικονομία
Η Ελλάδα έχει πετύχει σημαντική πρόοδο στον τομέα της ενέργειας. Αυξάνει την παραγωγή της, ενισχύει τις εξαγωγές και βελτιώνει το ενεργειακό της ισοζύγιο.
Ωστόσο, η επιτυχία αυτή θα αποκτήσει πραγματικό κοινωνικό περιεχόμενο μόνο όταν μεταφραστεί σε χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη και καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες.
Η ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται αποκλειστικά με οικονομικούς δείκτες, κέρδη εταιρειών ή εξαγωγικές επιδόσεις.
Ο τελικός δείκτης επιτυχίας παραμένει η καθημερινότητα του πολίτη. Και όσο η ενεργειακή φτώχεια επιμένει, το ενεργειακό παράδοξο της χώρας θα συνεχίζει να προκαλεί εύλογους προβληματισμούς.
Διαβάστε ακόμα:
