ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ – Η ελληνική γλώσσα, ο πολιτισμός και η διαχρονική παρουσία του Ελληνισμού στη Μικρά Ασία έρχονται ξανά στο φως μέσα από τις αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποιούνται στη σημερινή Τουρκία.
Κείμενο: Βελισσάριος Δραγάτσης
Κάθε νέο εύρημα υπενθυμίζει ότι η γη αυτή φιλοξένησε επί αιώνες έναν από τους σημαντικότερους πυρήνες του ελληνικού και, αργότερα, του βυζαντινού κόσμου, πριν από τη βίαιη, αιματηρή και εγκληματική εκρίζωση του μικρασιατικού Ελληνισμού στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η πρόσφατη αποκάλυψη ενός εντυπωσιακού ψηφιδωτού στην αρχαία Σύεδρα, κοντά στην Αλάνια της Ατταλείας, αποτελεί ακόμη μία χαρακτηριστική μαρτυρία αυτής της ιστορικής συνέχειας. Το μνημείο χρονολογείται στην ύστερη ρωμαϊκή και την πρώιμη βυζαντινή περίοδο, οπότε η ελληνική γλώσσα κυριαρχεί στις επιγραφές και σε κάθε πτυχή της ζωής.
Επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως γλώσσας του πολιτισμού, της διοίκησης και της καθημερινότητας στην ευρύτερη μικρασιατική ενδοχώρα.
Ο επικεφαλής των ανασκαφών, αναπληρωτής καθηγητής κ. Ερτουγρούλ Εργκιουρέρ του Πανεπιστημίου “Alanya Alaaddin Keykubat”, δήλωσε ότι η συγκεκριμένη επιγραφή εξέπληξε την ερευνητική ομάδα. Ήδη πραγματοποιούνται εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης, ώστε να διαφυλαχθεί ως ένα ακόμη σημαντικό τεκμήριο της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού που ξεριζώθηκε με τη Γενοκτονία του 1922.
Το ψηφιδωτό, που διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση, κοσμείται με γεωμετρικά και φυτικά μοτίβα και φέρει δύο ελληνικές επιγραφές. Η πρώτη εύχεται «Με καλή τύχη», ενώ η δεύτερη ξεχωρίζει για το διαχρονικό της μήνυμα: «Να σκάσουν οι φθονεροί». Εντοπίσθηκε κοντά στην είσοδο της επαύλεως, σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέδωσε και το A-TV Haber στο απόσπασμα που αναδημοσιεύουμε.
Η Ρωμανία ζει
Η ανακάλυψη έγινε σε μία από τις μεγαλύτερες κατοικίες της αρχαίας Συέδρας, η οποία κατοικήθηκε από τον 2ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ. Η έπαυλη ήταν τριώροφη, με εσωτερική αυλή, και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της ευημερίας αυτής της ελληνικής πόλεως.
Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι το ψηφιδωτό χρονολογείται μεταξύ του 4ου και του 6ου αιώνα. Θυμίζουμε στους αναγνώστες μας -αλλά και τους Τούρκους που θα μπουν στον κόπο να μας μεταφράσουν- ότι εκείνη η δεδοξασμένη περίοδος αποτελεί την απόλυτη επικράτηση της Ρωμιοσύνης.
Στους αιώνες αυτούς βασίλευσαν με πυγμή οι δυναστείες του Μεγάλου Κωνσταντίνου, του Θεοδοσίου, του Λέοντος και του Ιουστινιανού. Κατά τον 4ο και έως τον 6ο αιώνα, ο ελληνορθόδοξος κόσμος γνώρισε την απόλυτη ακμή του, εκτεινόμενος από την Ιταλία έως τη Μεσοποταμία και από τη Βόρεια Αφρική έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Ιστορικό και θεολογικό στίγμα
Οι Τούρκοι αρχαιολόγοι που εξεπλάγησαν παραπάνω, δεν χρειάζεται να διαβάσουν τον μέγα Ιωάννη Καραγιαννόπουλο για να μάθουν ποια γη πατούν. Ας αρκεστούν σε σχετικό επιστημονικό άρθρο του εξίσου μέγα Σερ Στήβεν Ράνσιμαν.
Ο διαπρεπής βυζαντινολόγος γράφει για την περίοδο αυτή ότι η Κωνσταντινούπολη αναδείχθηκε σε παγκόσμιο φάρο πολιτισμού, θρησκείας και επιστημών.
Με την καθιέρωση του Ορθοδόξου Χριστιανισμού και την ελληνική γλώσσα ως όργανο διοίκησης, η αυτοκρατορία σφυρηλάτησε μια οικουμενική ταυτότητα. Κορυφαία στιγμή της δόξας αυτής υπήρξε η ανέγερση της Αγίας Σοφίας, αρχιτεκτονικό θαύμα που συμβόλιζε τη θεία σοφία επί της γης.
Τη σοφία του Ενός, Μοναδικού και Αληθινού, του Τριαδικού Θεού. Διότι η σοφία Του αποτελεί βασική ιδιότητα της φύσης Του. Στη βιβλική και πατερική θεολογία, η Σοφία του Θεού ταυτίζεται συχνά με το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, τον Ιησού Χριστό, ο οποίος είναι ο «ἐνυπόστατος Λόγος» του Πατρός.
Παράλληλα, η κωδικοποίηση του Δικαίου και η πνευματική παρακαταθήκη των Πατέρων της Εκκλησίας θεμελίωσαν έναν πολιτισμό με διαχρονική, παγκόσμια ακτινοβολία.
Ποια είναι η πόλη της Συέδρας
Η Σύεδρα ήταν αρχαία παραθαλάσσια πόλη της Μικράς Ασίας, χτισμένη στα σύνορα Παμφυλίας, Κιλικίας και Ισαυρίας, στη νότια ακτή της σημερινής Τουρκίας. Βρίσκεται περίπου 20 χιλιόμετρα ανατολικά της Αλάνιας, εκτεινόμενη από το επίπεδο της θάλασσας έως έναν λόφο ύψους 400 μέτρων.
Η πόλη κατοικήθηκε από τον 7ο π.Χ. αιώνα και βρέθηκε στο απόγειο της ακμής της κατά τον 2ο μ.Χ. αιώνα.
Οι Ρωμαίοι ιστορικοί Πτολεμαίος και Φλώρους αναφέρουν τη Σύεδρα ως το σημείο όπου ο Στρατηγός Πομπηΐος τέλεσε το τελευταίο πολεμικό συμβούλιο πριν από το μοιραίο ταξίδι του στην Αίγυπτο. Ο Αυτοκράτωρ Σεπτίμιος Σεβήρος παρουσίασε την αντίσταση των κατοίκων της Συέδρας ως την ηρωϊκότερη ενέργεια αντιστάσεως έναντι των πειρατών που λυμαίνονταν την περιοχή.
Τέλος, ο πρωτοχριστιανός θεολόγος, ο εκ της Σαλαμίνος Επιφάνιος, συνέγραψε εκεί το “Ancoratus” (ο καλά αγκυροβολημένος άνθρωπος) το 374 μ.Χ. Πρόκειται για μια απαντητική επιστολή με εξαιρετικές θεολογικές αναφορές και δογματικές παροτρύνσεις προς την Εκκλησία της Συέδρας. Εκεί ανέφερε ότι η εκκλησία έπρεπε να αγκυροβολήσει σε ένα ασφαλές λιμάνι, εννοώντας την καρδιά και τον νου των πιστών διά του Λόγου που ην η Αρχή και ην προς τον Θεόν.
Κστόπιν αυτών ας ευχηθούμε στους εντός και εκτός συνόρων θαυμαστές των αναθεωρητών της γείτονος: «Να σκάσουν οι φθονεροί». Είναι, άλλωστε, μια έκφραση που αποτυπώνει διαχρονικά ανθρώπινα συναισθήματα, όπως ο φθόνος, η ανασφάλεια και η αγωνία για επίδειξη κοινωνικού κύρους…
Δείτε και το σχετικό βίντεο:
Πρωτογενές περιεχόμενο με δημοσιογραφικές πληροφορίες από Α-TV Haber, TRT, Αrkeoloji Haber, Türkiye Today και Daily Sabah.
Βιβλιογραφικές παραπομπές σε θεολογικές αναφορές του κειμένου:
• «Πηδάλιον τῆς νοητῆς νηὸς τῆς Μιᾶς Ἁγίας Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησίας», Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου καὶ Ἀγαπίου, Ἐκδόσεις Βασιλείου Ρηγοπούλου,
• «Ορθόδοξη Δογματική Θεολογία», Νικολάου Ξεξάκη, Εκδόσεις Έννοια.
Διαβάστε ακόμα:
Πριν από κάθε αριθμό υπάρχει μια λέξη: Η αδιάρρηκτη σχέση της ελληνικής γλώσσας με τα μαθηματικά
