ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ – Η γυναίκα που αφιέρωσε την περιουσία της στην παιδεία, την υγεία και τον άνθρωπο, αφήνοντας πίσω της μια ανεκτίμητη κληρονομιά προσφοράς στην Ελλάδα και τον κόσμο
Κείμενο: Άννα Ερηνιτάκη Φωτογραφίες: Αρχείο ΛΑΕΓΕ, Νίκος Παναγιωτόπουλος, ΥΠΕΘΑ/ΔΕΝΗΜ
Μια άγνωστη – γνωστή, μια ταπεινή φιγούρα της προσφοράς, μια σύγχρονη εθνική αλλά και διεθνής ευεργέτιδα που επέλεξε συνειδητά να ζει ανάμεσα στις σκιές της κοσμικής ζωής και στο απόλυτο φως της δημιουργίας.
Η Αλίκη Περρωτή υπήρξε μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες της σύγχρονης φιλανθρωπίας, αφήνοντας πίσω της μια ανεκτίμητη κληρονομιά που επαναπροσδιόρισε την έννοια της κοινωνικής προσφοράς. Με τον πρόσφατο θάνατό της σε ηλικία 101 ετών, η Ελλάδα και ο κόσμος έχασαν μια «ευεργέτιδα», η οποία απέδειξε στην πράξη πώς ο πλούτος μπορεί να μετατραπεί σε ένα ισχυρό εργαλείο για την αναβάθμιση της παιδείας, της υγείας και του πολιτισμού.
Το έργο της δεν ήταν μια απλή πράξη ελεημοσύνης, αλλά μια σειρά από στρατηγικές και οραματικές επενδύσεις στον άνθρωπο.
Η Αλίκη Περρωτή διέγραψε μια εντελώς δική της, αυτόνομη πορεία, σπάζοντας τα στερεότυπα της εποχής της. Μιλούσε άπταιστα πολλές γλώσσες, διέθετε βαθιά καλλιέργεια και αρνήθηκε να περιοριστεί στα στενά όρια της τάξης της.
Η δράση της υπήρξε συχνά μια μοναχική μάχη απέναντι σε ένα δυσκίνητο και, ενίοτε, ασυνεπές κράτος.
Μια σύγχρονη Μπουμπουλίνα
Το όνομα της Αλίκης Περρωτή κοσμεί πανεπιστημιακές σχολές, πρότυπα κολλέγια και μεγάλα νοσοκομεία. Είναι ένα όνομα πασίγνωστο, αποτυπωμένο σε μαρμάρινες επιγραφές και ταμπέλες, όμως η πλειονότητα των πολιτών δεν γνώριζε ποια ακριβώς ήταν η γυναίκα πίσω από αυτές. Αν και το όνομά της θα έπρεπε να ταυτίζεται με τη γνήσια ελίτ, η ίδια δεν αγάπησε ποτέ την πολυτέλεια ούτε την προβολή. Απέφευγε συστηματικά τις κοσμικές συγκεντρώσεις, τα φλας των φωτογράφων και τις δημόσιες σχέσεις, με αποτέλεσμα να είναι ελάχιστοι εκείνοι που στην πραγματικότητα γνωρίζουν τη διαδρομή και το βάθος της προσωπικότητάς της.
Αυτό το παράδοξο αποτυπώνεται ανάγλυφα στο Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο. Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, η Αλίκη Περρωτή προχώρησε σε μια μνημειώδη δωρεά 500.000.000 δραχμών για την ανέγερσή του, τιμώντας τη μνήμη του πατέρα της, του σπουδαίου μηχανικού Θεόδωρου Κωνσταντόπουλου.
Όταν αποφασίστηκε η δημιουργία του Νοσοκομείου της Νέας Ιωνίας, το Υπουργείο Υγείας είχε υποσχεθεί την ανέγερση μιας παράλληλης πτέρυγας 200 κλινών στη θέση του παλαιού κτιρίου, ώστε μαζί με τη δική της δωρεά να αποτελέσουν ένα ενιαίο, σύγχρονο συγκρότημα 400 κλινών. Η Πολιτεία, ωστόσο, αθέτησε την υπόσχεσή της. Αντί να υπαναχωρήσει, η Περρωτή ανέλαβε εξολοκλήρου το συνολικό κόστος, παραδίδοντας το νοσοκομείο στο κράτος απόλυτα έτοιμο το 1989.
Η απάντηση της επίσημης πλευράς σε αυτή την υπέρβαση ήταν μια παγωμένη σιωπή. «Ξέρετε, εμείς οι Έλληνες έχουμε φθόνο, και ακόμα και όταν αυτό δεν χαρακτηρίζει τη συμπεριφορά μας, δεν ξέρουμε να πούμε “ευχαριστώ”. Όταν αποπερατώθηκε το έργο, δεν πήρα ποτέ ένα χαρτί, μια επιστολή με τη λέξη “ευχαριστώ” από την ελληνική πολιτεία», εξομολογήθηκε αργότερα η ίδια, αποτυπώνοντας με πικρία μια διαχρονική παθογένεια της χώρας.
Σαν να μην έφτανε αυτό, σήμερα το νοσοκομείο είναι πασίγνωστο στους κατοίκους της Αττικής ως «Αγία Όλγα». Μέσα στην καθημερινή χρήση του ονόματος, σχεδόν κανείς από όσους το επισκέπτονται ή αναφέρονται σ’ αυτό δεν γνωρίζουν καν την ευεργεσία, επιβεβαιώνοντας μια παράξενη συλλογική αμνησία.
Η γυναίκα που έμαθε στο Johns Hopkins να θεραπεύει τον Άνθρωπο
Παρά τις απογοητεύσεις, το όραμά της δεν περιορίστηκε. Στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή στη Θεσσαλονίκη, ίδρυσε στη μνήμη του συζύγου της το Perrotis College, μεταμορφώνοντας ριζικά τον χάρτη της αγροδιατροφικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα με πρότυπα εργαστήρια, έρευνα στην έξυπνη γεωργία και διαρκείς υποτροφίες για άπορους φοιτητές.
Η διορατικότητά της ξεπέρασε και τα ελληνικά σύνορα. Άραγε, πόσοι γνωρίζουν ότι η Αλίκη Περρωτή βρίσκεται πίσω ακόμη και από το κορυφαίο Πανεπιστήμιο John Hopkins των ΗΠΑ; Και όμως, είναι τουλάχιστον άδικο να είναι στην Ελλάδα σχεδόν άγνωστο ότι στο πλέον διάσημο Ιδρυμα υπάρχει η έδρα «The Aliki Initiative»: Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα, που φυσικά, πέρα από την προσφορά στην Ιατρική, έχει και μια βαθιά ανθρωπιστική φιλοσοφία: να διδάξει στους νέους γιατρούς ότι ο καλός γιατρός θεραπεύει την αρρώστια, αλλά ο σπουδαίος γιατρός θεραπεύει τον ίδιο τον άνθρωπο που νοσεί.
Η Υστεροφημία του Αθόρυβου Προτύπου
Όταν τη ρωτούσαν για το κίνητρο πίσω από τις πράξεις της, η απάντηση της παρέμενε αφοπλιστικά απλή: «Αγαπώ την Ελλάδα και νιώθω τυχερή που μπορώ να μοιράζομαι όσα έχω». Η Αλίκη Περρωτή επέλεξε συνειδητά τη σκιά, όμως το αποτύπωμά της στο φως της παιδείας και της υγείας παραμένει ανεξίτηλο.
Αυτή η ακλόνητη ταπεινότητα λειτούργησε αναμφίβολα ωφέλιμα για την ίδια την Αλίκη Περρωτή. Της επέτρεψε να παραμείνει απόλυτα προσηλωμένη στην ουσία του έργου της, μακριά από σκοπιμότητες, κοσμικούς θορύβους και την επιφάνεια της δημόσιας ζωής. Προσέφερε γιατί το θεωρούσε εσωτερικό καθήκον, όχι για να εισπράξει χειροκρότημα.
Ωστόσο, αυτή η επιλογή της είχε ένα βαρύ, αθέατο «κόστος» για την κοινωνία. Ειδικότερα για τους Έλληνες που έχουν κουραστεί από την έλλειψη ηγετικών αλλά και γενικά προτύπων ανθρωπιάς.
Και είναι πράγματι μια μεγάλη απώλεια για τον ελληνικό λαό να μη γνωρίζει σε βάθος τη γυναίκα-σύμβολο. Έναν άνθρωπο-φάρο ελπίδας. Η κοινωνία είχε ανάγκη να δει, να ακούσει και να διδαχθεί από την Αλίκη Περρωτή.
Όχι για να ικανοποιηθεί η δική της ματαιοδοξία, αλλά για να θυμόμαστε όλοι τι σημαίνει πραγματική ανιδιοτέλεια.
Καλό ταξίδι Αλίκη Περρωτή!
Όσοι σε γνωρίσαμε υποκλινόμαστε στο μεγαλείο της ψυχής σου.
Διαβάστε ακόμα:
