ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ – Οι θερμοκρασίες, οι ωκεανοί, οι πάγοι και η στάθμη της θάλασσας καταγράφουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής
Άρθρο: Κυριακή Τσιρίδου, Σεναριογράφος, Γραφολόγος, Καθηγήτρια – Μεταφράστρια Φωτογραφίες: ΛΑΕΓΕ
Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια μακρινή πρόβλεψη για το τέλος του αιώνα. Είναι μια πραγματικότητα που καταγράφεται σήμερα στην ατμόσφαιρα, στους ωκεανούς, στους παγετώνες και στη στάθμη της θάλασσας.
Τα στοιχεία που δημοσιεύουν διεθνείς επιστημονικοί οργανισμοί είναι ξεκάθαρα: η Γη θερμαίνεται και η σημερινή μεταβολή οφείλεται κυρίως στις ανθρώπινες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, το 2025 ήταν το δεύτερο ή το τρίτο θερμότερο έτος από τότε που άρχισαν οι συστηματικές καταγραφές, πριν από 176 χρόνια. Η μέση θερμοκρασία του πλανήτη βρέθηκε περίπου 1,43 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα επίπεδα της προβιομηχανικής περιόδου 1850–1900.
Πολλαπλές πηγές
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι τα έτη από το 2015 μέχρι και το 2025 ήταν, στη σειρά, τα έντεκα θερμότερα που έχουν καταγραφεί. Το συμπέρασμα δεν βασίζεται σε μία μόνο υπηρεσία. Προκύπτει από οκτώ διαφορετικά διεθνή σύνολα δεδομένων, τα οποία, παρά τις μικρές αποκλίσεις μεταξύ τους, καταγράφουν την ίδια σταθερή πορεία ανόδου.
Η θερμοκρασία της ατμόσφαιρας, όμως, αποτελεί μόνο ένα μέρος της εικόνας. Το ισχυρότερο ίσως αποδεικτικό στοιχείο βρίσκεται στους ωκεανούς, οι οποίοι απορροφούν περισσότερο από το 91% της επιπλέον θερμότητας που εγκλωβίζεται στο κλιματικό σύστημα.
Το 2025 η θερμότητα που ήταν αποθηκευμένη στους ωκεανούς, μέχρι βάθος 2.000 μέτρων, έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των σχετικών καταγραφών το 1960. Μάλιστα, τα τελευταία εννέα χρόνια σημειώθηκε κάθε χρόνο νέο ρεκόρ. Ο ρυθμός θέρμανσης των ωκεανών κατά την περίοδο 2005–2025 ήταν υπερδιπλάσιος από εκείνον που είχε καταγραφεί μεταξύ 1960 και 2005.
Κλιματική αλλαγή και θάλασσα
Η ποσότητα θερμότητας που απορροφούν πλέον οι θάλασσες μέσα σε ένα έτος αντιστοιχεί περίπου σε δεκαοκτώ φορές τη συνολική ενέργεια που καταναλώνει ετησίως ολόκληρη η ανθρωπότητα.
Η θέρμανση αυτή έχει άμεσες συνέπειες. Το νερό διαστέλλεται καθώς θερμαίνεται, ενώ παράλληλα οι παγετώνες και οι μεγάλοι όγκοι πάγου της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής χάνουν μάζα. Ως αποτέλεσμα, η παγκόσμια μέση στάθμη της θάλασσας βρισκόταν το 2025 περίπου 11 εκατοστά υψηλότερα από ό,τι το 1993.
Οι δορυφορικές μετρήσεις της NASA δείχνουν ότι, μεταξύ 2002 και 2025, η Γροιλανδία έχανε κατά μέσο όρο περίπου 264 δισεκατομμύρια τόνους πάγου τον χρόνο. Η Ανταρκτική έχανε περίπου 135 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως. Την ίδια στιγμή, η έκταση του αρκτικού θαλάσσιου πάγου τον Σεπτέμβριο μειώνεται με ρυθμό περίπου 12,2% ανά δεκαετία από το 1979.
Εκπομπές αερίων
Πίσω από αυτή τη μεταβολή βρίσκεται η μεγάλη αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου. Πριν από τη Βιομηχανική Επανάσταση, η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα βρισκόταν κοντά στα 280 μέρη ανά εκατομμύριο. Τον Μάιο του 2026 η παγκόσμια μηνιαία μέση τιμή είχε φτάσει τα 428,73 μέρη ανά εκατομμύριο. Πρόκειται για αύξηση μεγαλύτερη από 50%.
Το διοξείδιο του άνθρακα, το μεθάνιο και άλλα αέρια λειτουργούν σαν ένα επιπλέον στρώμα γύρω από τη Γη. Επιτρέπουν στην ηλιακή ακτινοβολία να φτάσει στην επιφάνεια, αλλά περιορίζουν την ποσότητα θερμότητας που μπορεί να επιστρέψει στο Διάστημα. Έτσι, το ενεργειακό ισοζύγιο του πλανήτη διαταράσσεται και περισσότερη θερμότητα παραμένει στο γήινο σύστημα.
Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή έχει υπολογίσει ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα ευθύνεται ουσιαστικά για το σύνολο της παρατηρούμενης παγκόσμιας θέρμανσης από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, η αποψίλωση των δασών και οι αλλαγές στη χρήση της γης έχουν μεταβάλει τη σύνθεση της ατμόσφαιρας.
Η κλιματική αλλαγή δεν σημαίνει ότι κάθε περιοχή θα θερμαίνεται με τον ίδιο ρυθμό ούτε ότι κάθε χρόνο θα είναι θερμότερος από τον προηγούμενο. Σημαίνει ότι η μακροχρόνια παγκόσμια τάση έχει αλλάξει. Μαζί της μεταβάλλονται οι ωκεανοί, οι πάγοι, οι βροχοπτώσεις και η συχνότητα ή η ένταση ορισμένων ακραίων φαινομένων.
Οι αριθμοί, επομένως, δεν περιγράφουν απλώς ένα πιθανό μέλλον. Καταγράφουν μια αλλαγή που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η κλιματική αλλαγή δεν βρίσκεται πλέον μπροστά μας. Βρίσκεται γύρω μας και αποτυπώνεται, χρόνο με τον χρόνο, στις ίδιες τις μετρήσεις του πλανήτη.
Πηγές
Διαβάστε ακόμη:
Συγκλονιστική εικόνα: Η φωτογραφία που συγκινεί μετά τη φωτιά – Μην τη χάσετε
Καύσωνας στην Ευρώπη: Πάνω από 130 εκατ. πολίτες αντιμέτωποι με θερμοκρασίες άνω των 35°C
