ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ – Η Κατερίνα Κουβουτσάκη αναδεικνύει την παρακαταθήκη του Πατρο-Κοσμά και το χρέος του ανθρώπου απέναντι στη φύση και τη γη
Άρθρο της Κατερίνας Κουβουτσάκη, Φιλολόγου Κλασικής Φιλολογίας
Κάθε καλοκαίρι, η ίδια σπαρακτική εικόνα πληγώνει την ψυχή μας. Η Ελλάδα μας παραδίδεται στις φλόγες, αφήνοντας πίσω της απέραντα μαύρα τοπία, στάχτες, αποκαΐδια και μια θλίψη που μας βαραίνει.
Τα δάση μας, τα ιερά αυτά καταφύγια της ζωής, καίγονται, και μαζί τους χάνεται η πνοή της γης.
Η Σιωπή της Πολιτείας και το Φωνάζον Κενό
Και κάθε φορά, η Πολιτεία περιορίζεται σε ψυχρές, αόριστες εξαγγελίες για «αντιπλημμυρικά έργα» εκ των υστέρων, απουσιάζοντας επιδεικτικά από το μόνο που πραγματικά μετράει: ένα ζωντανό, εθνικό σχέδιο αναδασώσεων, μια αγκαλιά ελπίδας από τους πολίτες, τους εθελοντές και τα παιδιά αυτού του τόπου.
Όταν οι αρμόδιοι κωφεύουν και αφήνουν τη φύση μόνη της στις στάχτες, το χρέος περνάει στα δικά μας χέρια. Η γη δεν μπορεί να περιμένει γραφειοκρατικές αποφάσεις ούτε την αδιαφορία των θεσμών. Απαιτεί το δάκρυ μας, το χάδι μας, την πράξη μας.
Η Προφητική Παρακαταθήκη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
Αιώνες πριν, ο Πατρο-Κοσμάς όργωσε τα χωριά της Ελλάδας, αφήνοντας πίσω του παρακαταθήκες που σήμερα ηχούν συγκλονιστικά επίκαιρες. Στις περιοδείες του, από την Άνω Μηλιά και τον Μοσχοπόταμο Πιερίας μέχρι τις πλαγιές του Ολύμπου, δεν μίλησε μόνο για πνευματικά ζητήματα, αλλά ύψωσε ασπίδα προστασίας γύρω από το πολυτιμότερο αγαθό του ανθρώπου: τη φύση και το περιβάλλον.
Οι λόγοι του αποτελούν έναν διαχρονικό κώδικα ηθικής και οικολογικής συνείδησης:
- «Να φυλάγετε τα δέντρα και τα δάση, όπως τα παιδιά σας. Το κάθε δέντρο θα σώσει κι έναν άνθρωπο».
- «Οι άνθρωποι θα μείνουν πτωχοί, γιατί δεν θά ‘χουν αγάπη στα δέντρα».
Το Περιβάλλον ως Θείο Δώρο και Ευθύνη
Η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον δεν είναι απλώς μια ωφελιμιστική σχέση διαχείρισης πόρων, αλλά μια βαθιά μυσταγωγία. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η πατερική θεολογία, η φύση αποτελεί το «δεύτερο βιβλίο» της Αποκάλυψης του Θεού, μετά την Αγία Γραφή: «Δύο βιβλία είναι, ο κόσμος αυτός η φύσις και η Γραφή», Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
Στην Ορθόδοξη παράδοση, το δέντρο διαπερνά ολόκληρη την πνευματική πορεία του ανθρώπου (από το Ξύλον της Ζωής στον Παράδεισο μέχρι τον Σταυρό του Μαρτυρίου).
Ο Άγιος Κοσμάς, ζητώντας να αγαπάμε τα δέντρα «όπως τα παιδιά μας», αναγνωρίζει ότι ο άνθρωπος και το περιβάλλον είναι αδιάσπαστα δεμένοι. Η καταστροφή του φυσικού κόσμου οδηγεί αναπόφευκτα στην ηθική, ψυχική και υλική φτώχεια του ανθρώπου.
Όταν αποκοβόμαστε από τη γη, αποκοβόμαστε από την ίδια την πηγή της ζωής και της ευλογίας.
Το Απλό Μυστικό και το Χρέος μας
Πώς μπορούμε, ωστόσο, να μετουσιώσουμε αυτή τη θεωρία σε πράξη; Η λύση βρίσκεται σε μια απλή καθημερινή συνήθεια:
Κρατήστε τους σπόρους: Μην πετάτε ποτέ τους πυρήνες των φρούτων στους πλαστικούς κάδους σκουπιδιών. Αφήστε τους να στεγνώσουν και κρατήστε τους σε μια μικρή τσάντα ή στο αυτοκίνητό σας.
Σκορπίστε τη ζωή: Στις εξόδους και τα ταξίδια σας στην ελληνική ύπαιθρο, πετάξτε τους σπόρους έξω από το παράθυρο, σε γυμνές πλαγιές και καμένα εδάφη.
Σε πολλές χώρες η τακτική αυτή έχει φέρει εκπληκτικά αποτελέσματα. Ας το τολμήσουμε κι εμείς. Σε λίγα χρόνια, το κουκούτσι που πετάξαμε θα γίνει δέντρο, προσφέροντας οξυγόνο, σκιά και ζωή.
Ας γίνουμε εμείς η ανάσταση που λείπει στα δάση μας. Με την ευλογία του Αγίου Πατροκοσμά, ας πάρουμε το περιβάλλον και το μέλλον μας στα χέρια μας.
Εσείς, ποιο δέντρο θα φυτέψετε με τους σπόρους σας σήμερα;
Δημιουργία μακέτας: Έφη Μαρκοπούλου – Η ΗΜΕΡΑ
Τα άρθρα της Κατερίνας Κουβουτσάκη στην «Η»
είναι διαθέσιμα με ένα κλικ εδώ.
Διαβάστε ακόμη:
Μετά τη φωτιά στη Δυτική Αττική, «μαραθώνιος» για αντιπλημμυρικά έργα
