Γερμανικό ζήτημα: Η νέα πρόκληση για Ευρώπη και ΝΑΤΟ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ – Το «γερμανικό ζήτημα» επιστρέφει στο επίκεντρο των ευρωατλαντικών σχέσεων και της νέας πολυπολικής εποχής

Άρθρο: Παναγιώτης Ήφαιστος*
Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων 
και Ευρωπαϊκών Σπουδών, 
Κάτοχος ευρωπαϊκής έδρας Jean Monnet. 

Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι μετά το 1991 – 1992 όταν εισήλθαμε στην Μεταψυχροπολεμική φάση και επανενώθηκε η Δυτική με την Ανατολική Γερμανία η Ευρώπη βρίσκεται σε μετάβαση.

Πρώτον, το μεγάλο ζήτημα πριν και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν η θέση και ο ρόλος της Γερμανίας. Πάγωσε με τις Μεταπολεμικές ρυθμίσεις του 1955, όταν η Γερμανία βασικά ελεγχόταν πλήρως στρατιωτικά και πολιτικά με την ένταξή της στο ΝΑΤΟ και την διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Δεύτερον, μετά το 1990 μέχρι και το 2025 όταν άλλαξε η ηγεσία στην Ουάσιγκτον και εισήλθαμε σε μια μεταβατική περίοδο διαρκών εξισορροπητικών στρατηγικών αποφάσεων το «γερμανικό ζήτημα» (και για τους περισσότερους «γερμανικό πρόβλημα») η θέση και ο ρόλος της Γερμανίας στο αναδυόμενο πολυπολικό και πολυκεντρικό διεθνές σύστημα είναι ίσως το σημαντικότερο ζήτημα της διεθνούς πολιτικής στα πεδία των Ευρωατλαντικών και Ευρασιατικών σχέσεων. Βέβαια, οι πόλεμοι της Ουκρανίας, της Μέσης Ανατολής και άλλες διεθνείς διενέξεις επισκιάζουν αυτό το γεγονός.

Πλήρης βιβλιογραφική ανάλυση

Το «Γερμανικό ζήτημα» έχει αναλυθεί από τον υπογράφοντα σε πολλά βιβλία, δοκίμια και άρθρα. Εκτενέστερα στα βιβλία «Θεωρία Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης», το «Κοσμοθεωρητική Ετερότητα και αξιώσεις πολιτικής κυριαρχίας» και έχοντας το «Γερμανικό» στο επίκεντρο του βιβλίου στο «Διπλωματία και στρατηγική των Μεγάλων Ευρωπαϊκών δυνάμεων, Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία».

Στο τελευταίο στο κεφάλαιο 6 εξετάζονται λεπτομερώς τα συμβάντα στην φάσης της επανένωσης, το σκεπτικό της αποδοχής αυτής της εξέλιξης από τα υπόλοιπα μέλη της Κοινότητας και την υιοθέτηση της ΟΝΕ με δεδηλωμένο σκοπό των τότε Γάλλων ηγετών «να δεθεί η Γερμανία με νομισματικά δεσμά».

Επίσης ο τότε ρόλος των ΗΠΑ που παρενέβη για να αποτρέψει μια πιθανή ενδο-Ευρωπαϊκή σύγκρουση, την ανανέωση του ΝΑΤΟ για να μετριαστούν τα αποτελέσματα της επανένωσης και η επέκταση του ΝΑΤΟ στην Κεντρική Ευρώπη παρά τις περί του αντιθέτου υποσχέσεις των ΗΠΑ προς την Μόσχα αρχές της δεκαετίας του 1990. Αυτά τα γεγονότα απέτρεψαν διενέξεις και δημιούργησαν μια μεταβατική κατάσταση, η οποία μετά το 2025 εξελίσσεται με το να δημιουργεί πολλές προκλήσεις.

Εδώ παρατίθεται παρέμβαση η οποία εκτιμάται, όπως και προηγούμενα κείμενα και παρεμβάσεις για το «Γερμανικό ζήτημα» καθίστανται ολοένα και πιο επίκαιρα.

Μετά το βίντεο παρατίθεται το κείμενο της ομιλίας σε αυτό το συνέδριο:

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι αναλύσεις αυτές που έγιναν μετά το 1990 και τις δεκαετίες που ακολούθησαν δεν είναι μόνο επίκαιρες. Γίνονται ολοένα και πιο επίκαιρες. Αυτό υποστηρίζοντας, αυτονόητα επιβεβαιώνεται αυτό που από καιρό γράφουμε, ότι δηλαδή έχοντας εισέλθει σε αβέβαιη μεταβατική Μεταψυχροπολεμική φάση λιγόστεψαν ή και εξαφανίστηκαν πλήρως αναλύσεις επί της ουσίας τόσο των μεγάλων ιστορικών ζητημάτων της Ευρώπης, όσο και της διεθνούς πολιτικής.

Χείμαρροι παραμιλητών

Κανείς για παράδειγμα, δεν μπορεί να αγνοήσει το γεγονός ότι Μεταψυχροπολεμικά αντί όπως έγραφαν σημαντικοί αναλυτές της Θουκυδίδειας παράδοσης χρήζει να τύχουν διαχείρισης τα μεγάλα ζητήματα του εκκολαπτόμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος, χείμαρροι παραμιλητών («παγκοσμιοποίηση», «θα κυριαρχήσουν τα ΜΚΟ», «τα κράτη δεν έχουν πλέον μεγάλη σημασία» και «εισήλθαμε στην μετά-εθνική εποχή»).

Είναι περιττό να ασχοληθεί κανείς με τέτοιες ανυπόστατες εσχατολογίες. Είναι όμως μεγάλο ζήτημα, όπως έχουμε υποστηρίξει και στα πολύ τελευταία βιβλία και άρθρα, να σταθμιστεί και εκτιμηθεί ορθά η μετάβαση στον πολυπολικό και πολυκεντρικό κόσμο οι προϋποθέσεις του οποίου οξύνθηκαν και εντάθηκαν μετά το 2025.

Στην ομιλία του βίντεο, θίγονται -επαναλαμβάνεται και τονίζεται- ζητήματα τα οποία δεν είναι μόνο επίκαιρα, αλλά και τα κύρια και σημαντικά, καθώς το διεθνές σύστημα και οι Ευρωατλαντικές εξελίσσονται εν μέσω καταιγιστικών στρατηγικών ανακατατάξεων.

Επειδή λογικά όλοι έχουν θέαση των καταμαρτυρούμενων γεγονότων στην Ευρώπη και στον κόσμο την 4η Μεταψυχροπολεμική δεκαετία παραθέτω την καταληκτική φράση της παρέμβασης που αναρτήθηκε: «Η δε εικόνα τεχνοκρατών που κηρύττουν ένα ξύλινο λόγο στερούμενο κάθε πολιτικής και στρατηγικής σκέψης δεν είναι μόνο αντί-αισθητικός αλλά στρατηγικά και πολιτικά και άκρως επικίνδυνος».

Κατασκευή μακέτας: Έφη Μαρκοπούλου - Ατελιέ «Η ΗΜΕΡΑ»

Διαβάστε ακόμα: 

Κρούσεις σε βάθος: Η νέα αρχιτεκτονική στρατιωτικής ισχύος

Θανατηφόρος κίνδυνος: Καθυστερημένη προσαρμογή της Ελλάδας στο πεδίο