Οι άγνωστες πρώτες ώρες του Καραμανλή: «Έμενα σε κότερο γιατί φοβόμασταν δολοφονία»

ΠΟΛΙΤΙΚΗ – Ο βετεράνος δημοσιογράφος αποκαλύπτει άγνωστες μαρτυρίες για τις δραματικές ώρες της Μεταπολίτευσης τον Ιούλιο του 1974, μέσα από τις προσωπικές αφηγήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή: «Δεν ξέραμε ποιον να εμπιστευτούμε…»

Γράφει ο Γιώργος Α. Λεονταρίτης

Σήμερα, αποκλειστικά για την «ΗΜΕΡΑ» παρουσιάζω κάποια από τα σημαντικότερα γεγονότα των πρώτων στιγμών της Μεταπολίτευσης. Όπως λένε οι γιατροί πριν από κάθε γέννα ξεκινούν οι ωδίνες του τοκετού. Καταγράφονται πόνοι, συσπάσεις, αύξηση της έντασης και ρήξεις. Κάπως έτσι γεννήθηκε και η Δημοκρατία μας πριν από 52 χρόνια με πρωταγωνιστή τον Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Μισό αιώνα μετά, πολλοί σχολιάζουν εκ της θέσεως του ασφαλούς. Δεν βρίσκονται όμως στη θέση να αντιληφθούν τις συνθήκες, τους αλληλεπιδρώντες, αλλά και τους κινδύνους εκείνων των πρώτων στιγμών. Δεν θα ισχυριστώ τι έζησα.

Θα καταθέσω ό,τι κατέγραψα με τη δημοσιογραφική μου πέννα και την αρχή που δίδασκαν οι κορυφαίοι της εποχής μας. Εκείνοι που διακρίθηκαν γνωρίζοντας (και διδάσκοντας) πως το καλύτερο ρεπορτάζ γίνεται με τρία ρήματα: «Βλέπω, ακούω, γράφω».

Οι καλύτεροι μαθητές αυτής της αρχής ήταν ο Νάσος Μπότσης, ο Τζώρτζης Αθανασιάδης, ο Ιωάννης Παπαγεωργίου, ο Πάνος Κόκκας, ο Δημήτριος Λαμπράκης. Ήταν καταξίωση για έναν ρεπόρτερ να ονομάζεται συντάκτης, αρχισυντάκτης και να φθάνει στη θέση του εκδότη παραμένοντας πάντα ρεπόρτερ.

Σε αυτά τα βήμα ξεκινά η σημερινή ιστορία μας, με πραγματικά γεγονότα.

Ήταν κάποιο βράδυ που καθόμουν με τον Καραμανλή στο σπίτι του στην Πολιτεία. Πλησίαζε η επέτειος Αποκαταστάσεως της Δημοκρατίας. Τον ρώτησα τι θυμόταν από εκείνες τις ημέρες που συγκλόνισαν την Ελλάδα.

Το τελευταίο τηλεφώνημα στο Παρίσι

Έμεινε λίγο σκεπτικός και με αργή φωνή, ξεκίνησε κάποιες αναμνήσεις του:

«Όπως έμαθα αργότερα, με αναζητούσαν στο τηλέφωνο επειγόντως ο Αβέρωφ, ο Κανελλόπουλος αλλά και ο ίδιος, ο Γκιζίκης. Είχα καθυστερήσει να επιστρέψω στο σπίτι μου στο Παρίσι. Μόλις μπήκα με ειδοποίησαν ότι θα με καλέσουν πάλι από την Αθήνα. Ο Γκιζίκης μού μιλούσε ταραγμένος.

»Έπρεπε να επιστρέψω το ταχύτερο στην Αθήνα. Γύρω του βρίσκονταν οι παλαιοί πολιτικοί που είχαν συμφωνήσει μαζί του. Όπως γνωρίζεις, με διευκόλυνε ο Ζισκάρ Ντ’ Εσταίν που μου διέθεσε αεροσκάφος. Έφθασα τις πρωινές ώρες της Τετάρτης 24 Ιουλίου. Πρώτο μου μέλημα ήταν να προτείνω στον Παναγιώτη Κανελλόπουλο τη θέση του αντιπροέδρου στην ευρύτατα αντιπροσωπευτική κυβέρνηση που σχεδίασα.

»Ο Κανελλόπουλος όμως αρνήθηκε με ευγένεια, αλλά αποφασιστικότητα. Του έστειλα τον Νικόλαο Λούρο να τον μεταπείσει. Στάθηκε αδύνατον. Κατενόησα τη διστακτικότητά του. Είχε ταλαιπωρηθεί πολύ στη διάρκεια της δικτατορίας. Όμως δεν σου κρύβω ότι τον πρώτο καιρό είχαμε πληροφορίες ότι κάποιοι αμετανόητοι χουντικοί επεδίωκαν να με απαγάγουν ή να με δολοφονήσουν. Δεν ξέραμε ακόμα πόσο επηρεάζαμε μέσα στον Στρατό. Γι’ αυτό είχαν αφήσει την κατοικία μου και για λίγο έμενα σε ένα κότερο». 

Αγωνία για τον Αβέρωφ στο Πεντάγωνο

Ο Καραμανλής πρόσεξε την εντύπωση που μου έκαναν τα λόγια του και χαμογέλασε: «Να σου πω και κάτι άλλο από τις πρώτες εκείνες ημέρες. Στο ξενοδοχείο της Μεγάλης Βρεταννίας όπου διέμενα τις περισσότερες ώρες, έστειλα τον Ευάγγελο Αβέρωφ στο Πεντάγωνο για κάποια επαφή που ήταν απαραίτητη με τον Αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Μπονάνο. Ο Αβέρωφ άργησε να επιστρέψει. Ανησυχήσαμε μήπως είχε συμβεί κάποιο «απρόοπτο». Ευτυχώς τίποτε τέτοιο δεν συνέβη».

Η εξομολόγηση

Έμεινε πάλι λίγο σκεπτικός. Ύστερα, σαν να ήθελε να μου εκμυστηρεύσει την ψυχική του κατάσταση, είπε: «Εκείνο τον καιρό στέγνωσα την ψυχή μου. Έπρεπε να αντιμετωπίσω μια δύσκολη κατάσταση και δεν ήξερα για κάποιους ποια ήσαν τα πραγματικά τους αισθήματα απέναντί μου».

Αμέσως μετά πρόσθεσε: «Αυτοί που έφεραν τον τόπο σε τέτοια τραγικά αδιέξοδα, ποτέ δεν σκέφθηκαν ότι οι παραβιάσεις του Πολιτεύματος, και η κατάχρηση δικαιωμάτων, γίνονται από τους ολίγους εις βάρους των πολλών.

»Και γίνονται κυρίως από τις τυραννικές ολιγαρχίες των ισχυρών και των δημαγωγών. Εάν εγκαίρως οι αντίπαλοί μου είχαν κατανοήσει αυτήν την αλήθεια, δεν θα φθάναμε εκεί που φθάσαμε».

Διαβάστε ακόμα: 

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: Οι πρώτες στιγμές του Καραμανλή στην Αθήνα το 1974

Η Κεντροδεξιά κυριαρχεί, αλλά η βάση της αναζητεί έναν νέο Καραμανλή