Τι συζητείται σήμερα στη Βουλή και τι σημαίνει πρακτικά χωρίς να το προβάλλουν άλλα ΜΜΕ
Μία μόνο εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, περιορισμός κρίσιμων θεσμικών εργαλείων και νέοι κανόνες για τα δημοψηφίσματα περιλαμβάνονται στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τη συνταγματική αναθεώρηση. Οι αλλαγές προκαλούν ήδη συζήτηση για τον βαθμό ενίσχυσης ή περιορισμού της λαϊκής παρέμβασης στους κορυφαίους θεσμούς του πολιτεύματος.
Στο επίκεντρο η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας
Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος συζητούνται σήμερα οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για μια σειρά θεσμικών αλλαγών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 30.
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει μία και μοναδική εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό σκεπτικό, η αλλαγή αποσκοπεί στη μείωση των πολιτικών εντάσεων.
Παράλληλα, υποστηρίζεται ότι ενισχύεται η θεσμική ανεξαρτησία του ανώτατου πολιτειακού παράγοντα.
Ωστόσο, επικριτές της πρότασης επισημαίνουν ότι ο Πρόεδρος αποκτά πλέον προκαθορισμένο πολιτικό ορίζοντα χωρίς δυνατότητα ανανέωσης της εμπιστοσύνης.
Καταργείται η διάλυση της Βουλής για εθνικό θέμα
Σημαντική αλλαγή προτείνεται και στο άρθρο 41 του Συντάγματος.
Η πρόταση προβλέπει την κατάργηση της δυνατότητας διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας.
Στη θέση της εισάγεται διαδικασία αυτοδιάλυσης της Βουλής.
Η διαδικασία θα απαιτεί κυβερνητική πρόταση και σχετική απόφαση του Κοινοβουλίου.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη μεταβάλλει έναν διαχρονικό συνταγματικό μηχανισμό προσφυγής στη λαϊκή ετυμηγορία.
Νέοι κανόνες για τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων
Αλλαγές προωθούνται και στο άρθρο 44 για τα δημοψηφίσματα.
Η πρόταση προβλέπει ότι το ερώτημα θα πρέπει να είναι σαφές και κατανοητό.
Παράλληλα, θεσπίζεται ελάχιστο χρονικό διάστημα είκοσι ημερών.
Το διάστημα αυτό θα μεσολαβεί μεταξύ προκήρυξης και διεξαγωγής του δημοψηφίσματος.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι νέοι κανόνες ενισχύουν τη διαφάνεια και τη δημοκρατική νομιμοποίηση.
Μεταβατική διάταξη για τον εν ενεργεία Πρόεδρο
Η αναθεώρηση περιλαμβάνει επίσης αλλαγή στο άρθρο 118.
Η διάταξη αφορά την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων στον ήδη υπηρετούντα Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται η ομαλή μετάβαση στο νέο θεσμικό πλαίσιο.
Θεσμικές αλλαγές με πολιτικό αποτύπωμα
Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις παρουσιάζονται ως εκσυγχρονισμός του πολιτεύματος.
Παράλληλα όμως ανοίγουν μια ευρύτερη συζήτηση για τη σχέση θεσμών και λαϊκής κυριαρχίας, την οποία κατέγραψε «Η ΗΜΕΡΑ» στα πολιτικά πηγαδάκια του σημερινού πρωινού.
Το πλαίσιο λοιπόν είναι αυτό:
- Η καθιέρωση μίας μόνο θητείας δημιουργεί έναν Πρόεδρο με σαφώς προκαθορισμένο χρονικό ορίζοντα.
- Ταυτόχρονα, η κατάργηση της διάλυσης της Βουλής για εθνικό θέμα περιορίζει ένα παραδοσιακό εργαλείο πολιτικής προσφυγής στον λαό.
- Οι αλλαγές στα δημοψηφίσματα κινούνται προς την τυποποίηση των διαδικασιών.
Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. «Γαλάζιοι» (και όχι αντιπολιτευόμενοι) βουλευτές και συνταγματολόγοι εκτιμούν ότι η ουσία της συζήτησης αφορά τη συμμετοχή των πολιτών στις κρίσιμες αποφάσεις.
Η πολιτική διάσταση των «μεταρρυθμίσεων»
Οι μεθοδευόμενες «μεταρρυθμίσεις» φαίνεται να διαμορφώνουν ένα πιο ελεγχόμενο θεσμικό περιβάλλον. Ένα περιβάλλον όπου το πολιτικό σύστημα διατηρεί αυξημένο έλεγχο στους κορυφαίους μηχανισμούς εξουσίας.
Την ίδια στιγμή, περιορίζονται οι δυνατότητες άμεσης λαϊκής παρέμβασης σε κρίσιμες πολιτικές εξελίξεις.
Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε αντίφαση με το πνεύμα του άρθρου 120 του Συντάγματος. Πρόκειται για το άρθρο αυτό αποτελεί τη θεσμική συνέχεια του ιστορικού άρθρου 114 του Συντάγματος του 1952.
Εκεί θεμελιώνεται η ευθύνη υπεράσπισης του δημοκρατικού πολιτεύματος από τους ίδιους τους πολίτες. Βεβαίως, το τι επαφύεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων δεν πρέπει να αφεθεί στην κρίση πολιτικών μηχανισμών.
Πολύ περισσότερο όταν η δημόσια ζωή συχνά θυμίζει σκακιέρα προδιαγεγραμμένων δελφινομαχιών, τηλεοπτικών διαγκωνισμών και θεαματικής υποκρισίας μπροστά στις κάμερες.
Θα επανέλθουμε με περισσότερη οξύτητα. Μήπως και ξυπνήσει η «ωραία κοιμωμένη» αντιπολίτευση.
Διαβάστε ακόμη:
Μητσοτάκης, «τζάμπα» και εκλογές: Η προληπτική άμυνα του Μαξίμου
Μητσοτάκης – Amazon: Επενδύσεις σε βιτρίνα χωρίς παραγωγή και θέσεις εργασίας
Κυβέρνηση μουδιασμένη, αντιπολίτευση χαμένη κι ένας περιοδεύων Τσίπρας
