ΧΟΡΗΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ – Τι είδαμε στην πρεμιέρα της 20ης Αυγούστου στο Αττικό Άλσος και γιατί πρέπει να τη δείτε στις επόμενες παραστάσεις στις 27, 28 Αυγούστου και την 1 Σεπτεμβρίου
Κείμενο: Χ.Κ. Λαζαρόπουλος Φωτογραφίες: Ηλέκτρα Σωκράτους
Βρισκόμαστε σε μια εποχή ανακατατάξεων. Η πίκρα της παρακμής προκαλεί αηδία σε όσους θέλουν να δημιουργήσουν ή να μοχθήσουν για μια καλύτερη Ελλάδα. Ἀλλά τού γε τῆς ἐλπίδος οὐκ ἔσται τέλος.
Σε αυτή τη συγκυρία, με την επικαιρότητα να μας θυμίζει πόσο έχουμε πέσει στα… στραβά, εμφανίστηκε ένας διαφορετικός «Οιδίπους Τύραννος». Μακρυά από τις δηθενιές κάποιων που πειραματίζονται με τις αρχαίες τραγωδίες, ήρθε ο Τάκης Λουκάτος να μας θυμίσει αυθεντικό θέατρο.
Δεν το έχει κρύψει. Είναι ένας αντιστάρ που το παλεύει τίμια και παλληκαρίσια. Έχει ένα μεγάλο εμπόδιο· παραμένει ρομαντικός. Οι ρομαντικοί δεν ποζάρουν στις νεοελληνικές μαρκίζες. Ταπεινοί σαν κοσμοκαλόγεροι υπηρετούν σεμνά την τέχνη. Αυτό επιβεβαιώσαμε ξανά στην πρεμιέρα που έγινε στο Θέατρο «Κατίνα Παξινού» του Αττικού Άλσους.
Οιδίποδας της μεταμνημονιακής Ελλάδας
Γι’ αυτό έβγαλε μέσα από την ψυχή του όσα νοιώθει. Τα προσέφερε θυσία πνευματική στο βωμό μνήμης του Σοφοκλή κι έπλασε έναν ήρωα της διπλανής πόρτας. Σε αντίθεση με κάτι «κουλτουριάρηδες» (με σοβαρότητα κουτσομπολίστικου περιοδικού), ο Λουκάτος έγινε ο Οιδίποδας της μεταμνημονιακής Ελλάδας.
Αγωνίζεται να επιβιώσει. Παράλληλα, η νοοτροπία της μιζέριας τον στοιχειώνει σαν χρησμός. Πνίγεται στα ψέμματα, στις «γυφτιές», στους ψιθύρους πίσω από την πλάτη του.
Μια μοίρα σαν σκιά
Εν τούτοις βρίσκει τη δύναμη και αποδρά να βρει την αλήθεια. Ίσως όμως και για να πάρει καθαρό αέρα, απαλλαγμένος από μια προδιαγεγραμμένη τραγωδία. Όπως στην αρχαία, έτσι και στη σύγχρονη παρακμάζουσα, εποχή η υπόστασή του αντιμετωπίζει απειλές. Η μοίρα ήθελε να είναι ο Θηβαίος βασιλέας Λάιος και η συνοδεία του.
Άγνωστος μεταξύ αγνώστων αφήνει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης να απελευθερωθεί. Καθαρίζει για πάρτη του. Θέλει να παραμείνει όρθιος, χωρίς να το φιλοσοφήσει. Άλλωστε το φως του Sol Invictus, του ανίκητου Ηλίου, υπερισχύει του σκότους στις αγκάλες του Άδη.
Ανάλογο μάθημα μας έδωσε ο Χριστός αιώνες αργότερα με τα Πάθη, τη Σταύρωση και την Ανάστασή Του. Μόνο που Εκείνος υπέμεινε τούτο το βάρος για εμάς. Μήπως και νοιώσουμε την προσωρινότητά μας, καθώς και την ηδονή που προκαλεί το πρωινό ξύπνημα δίπλα στο πρόσωπα που αγαπάμε ή στην αγκαλιά του παιδιού μας.
Πεπρωμένο φυγεῖν ἀδύνατον
Σε αντίθεση με τον Χριστό που είναι Θεός, ο Οιδίπους είναι θνητός. Πάντα θα τον κατατρέχουν ερινύες για τα κρίματά του όσο έξυπνος κι αν είναι. Μπορεί να έλυσε το αίνιγμα της Σφίγγας για το ον που αλλάζει πόδια, αλλά δεν απέτρεψε τη μοίρα του.
Η ιστορία με την Ιοκάστη είναι γνωστή. Στη συγκεκριμένη παράσταση ο Οιδίποδας δεν είναι φτιαγμένος σαν χίπστερ που θα βρει το καλύτερο ταίρι, που μπορεί να είναι λίγο πιο ώριμο και διψασμένο για περιπέτειες. Η εντυπωσιακή Αλεξία Πετροπούλου μετατρέπεται (ως Ιοκάστη) στο βασικό αντικείμενο του πόθου για τον Οιδίποδα (Λουκάτο), ο οποίος μοιάζει με τον καλοντυμένο συνεπιβάτη στο μετρό.
Αυτή η χημεία φαίνεται στο παίξιμο και των δυο πάνω στη σκηνή. Είναι τόσο πειστικό που δικαιολογεί την πολυτεκνία, με τους δυο γιους και τις δυο κόρες, της τραγωδίας.
Το διαχρονικό προφίλ του σφετεριστή
Δορυφορικά, ο κουνιάδος Κρέων έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός σφετεριστή της κάθε εξουσίας. Τότε μπορεί να ήταν ένας θρόνος. Τώρα μπορεί να είναι ένας θώκος. Πόσοι αυλικοί ταγών και άλλων ομογάλακτων επιβεβαιώνουν καθημερινά τους στίχους από τη «Διαμαντένια Προβλήτα» του συγκροτήματος «Ενδελέχεια»:
«Δωσ’ τους ένα πηρούνι,
και για σένα γουρούνι,
την καρδιά τους θα φάνε μπροστά σου»…
Ως Κρέων, ο Γιάννης Παπαθύμνιος δίνει τον καλύτερο εαυτό του. Στην αρχή είναι σταθερός και κοφτός. Δεν αμφισβητεί αλλά κοιτά με μισό μάτι και υποψία τον γαμπρό (και ανηψιό) του. Μόλις γίνουν οι αποκαλύψεις γίνεται σαν τον Σπύρο Καλογήρου στα «Κόκκινα Φανάρια». Διψά για αίμα και διεκδικεί όσα νομίζει ότι στερήθηκε εκείνος κι όχι ο λαός των Θηβών.
Με το ύφος του, ο Παπαθύμνιος είναι σαν να εξηγεί γιατί ο Κρέων ξετρελλάθηκε από την αδελφοκτονία του Ετεοκλή και του Πολυνείκη, για να κάτσει στον θρόνο. Για όλους όμως οι μοίρες επιστρέφουν τις αδικίες, έτσι και στον Κρέοντα στέρησαν τον γιο του, τον Αίμονα που δεν άντεξε τη θανατική καταδίκη της αγαπημένης του Αντιγόνης.
Επίλογος
Συνοψίζοντας, ο «Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή είναι ένα από τα κορυφαία έργα της παγκόσμιας δραματουργίας. Με αξεπέραστη θεατρική οικονομία, ο ποιητής μετατρέπει την αναζήτηση της αλήθειας σε μια συγκλονιστική πορεία αυτογνωσίας.
Ο Οιδίπους δεν συντρίβεται επειδή είναι αδύναμος, αλλά επειδή επιμένει να γνωρίσει την αλήθεια, ακόμη κι όταν αυτή στρέφεται εναντίον του. Η τραγωδία εξετάζει την ανθρώπινη μοίρα, την ευθύνη, την εξουσία, την τύχη και τα όρια της ανθρώπινης γνώσης. Η δραματική ένταση κορυφώνεται σταδιακά και η αποκάλυψη προκαλεί κάθαρση. Ένα έργο διαχρονικό, βαθιά ανθρώπινο και συγκλονιστικά επίκαιρο.
Ο Τάκης Λουκάτος έδωσε τον καλύτερο εαυτό του, συνεπικουρούμενος από την εκπληκτική Χοροθεατρική Ομάδα «ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ». Τους άξιζε το χειροκρότημα, η υποστήριξη αλλά και η επίσκεψη στις επόμενες παραστάσεις τους.
Χορηγός επικοινωνίας «Η ΗΜΕΡΑ»
Από την πρώτη στιγμή, «Η ΗΜΕΡΑ» ανέλαβε μαζί με άλλα ΜΜΕ τη χορηγία επικοινωνίας της παράστασης. Παρουσίασε την προαναγγελία, συνεντεύξεις των Τάκη Λουκάτου και Αλεξίας Πετροπούλου και προβάλλει αποκλειστικά στιγμιότυπα από την πρεμιέρα.
Στην πρεμιέρα παρευρέθηκαν από τη ΛΑΕΓΕ και την «Η» οι κ.κ. Χάρης Λαζαρόπουλος, Σωτήρης Μαρινάκης, Ηρώ Πογκόη, Ελένη Φιλιππαίου, Δημήτρης Παναγιωτόπουλος, Θάνος Παπαθανασίου, Σόνια Παναγιωτίδου.
Νικητές διαγωνισμού
Από τον διαγωνισμό GIVE AWAY που έτρεξε στο Instagram, την παράσταση παρακολούθησαν επίσης οι αναγνώστες και ακόλουθοι της «Η»:
- Αλεξάνδρα Παναγιωτίδου
- Γεωργία Αφεντουλίδου
- Παναγιώτα Ταγκαλάκη
- Δημήτρης Μαρινάκης
- Βάνα Αληφραγκή
- Ειρήνη Παναγιωτοπούλου
Επόμενες παραστάσεις
Θα ακολουθήσουν παραστάσεις: 27,28 Αυγούστου στον Κήπο του Θεάτρου Αλεξάνδρεια – Σπάρτης 14 – Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου στο Λαύριο (ΑΚΕΛ)
Η παραγωγή παρουσιάζεται από έναν 15μελή θίασο ηθοποιών και χορευτών, πλαισιωμένο από σημαντικούς καλλιτεχνικούς συνεργάτες. Ξεχωριστή θέση κατέχει η πρωτότυπη μουσική σύνθεση του Νίκου Γκίνη, γνωστού από τη συμμετοχή του στις μουσικές παραγωγές των Ολυμπιακών Αγώνων, η οποία συνομιλεί δημιουργικά με τη σκηνική δράση και ενισχύει τη δραματουργική ένταση του έργου. Παράλληλα, η εικαστική επιμέλεια, τα σκηνικά και τα κοστούμια συνθέτουν έναν ιδιαίτερο σκηνικό κόσμο που γεφυρώνει την αρχαία τραγωδία με τη σύγχρονη καλλιτεχνική έκφραση.
