ΕΡΕΥΝΑ Η πλασμαφαίρεση αποτελεί εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία με συγκεκριμένες ενδείξεις, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι επιβραδύνει τη γήρανση, γεγονός που αναδεικνύει και τους κινδύνους από τη χρήση της για μη τεκμηριωμένους σκοπούς.
Η πλασμαφαίρεση δεν αποτελεί θεραπεία αντιγήρανσης. Πρόκειται για μια εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία που χρησιμοποιούν οι γιατροί σε συγκεκριμένες παθήσεις. Η συζήτηση γύρω από τη χρήση της για «αναζωογόνηση» έχει ενταθεί μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.
Ο νεφρολόγος του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Queen Elizabeth, Σωκράτης Στούμπος, εξήγησε στο ΕΡΤnews πώς πραγματοποιείται η διαδικασία και σε ποιες περιπτώσεις έχει πραγματική ιατρική ένδειξη.
Πώς λειτουργεί η πλασμαφαίρεση
Κατά τη διαδικασία, το αίμα περνά από ειδικό μηχάνημα. Το σύστημα διαχωρίζει το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος.
Στη συνέχεια, οι γιατροί απομακρύνουν το πλάσμα και επιστρέφουν στον ασθενή τα υπόλοιπα στοιχεία του αίματος, μαζί με το κατάλληλο υγρό αντικατάστασης.
Η διαδικασία έχει συγκεκριμένο ρόλο στην αντιμετώπιση αυτοάνοσων, νευρολογικών και αιματολογικών παθήσεων. Δεν αποτελεί, επομένως, μια γενική μέθοδο ευεξίας ή «αποτοξίνωσης».
Τι ισχύει για την αντιγήρανση
Τα τελευταία χρόνια ορισμένες εφαρμογές συνέδεσαν την πλασμαφαίρεση με την αντιγήρανση και την ευεξία. Η σχετική θεωρία βασίζεται στις αλλαγές που εμφανίζει το πλάσμα όσο μεγαλώνει ο οργανισμός.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η πλασμαφαίρεση επιβραδύνει τη γήρανση σε υγιείς ανθρώπους.
Οι διαθέσιμες μελέτες παραμένουν περιορισμένες. Μάλιστα, ο ειδικός αναφέρθηκε σε έρευνες με μικρό αριθμό συμμετεχόντων, στις οποίες οι μεταβολές που καταγράφηκαν είτε δεν ήταν ουσιαστικές είτε είχαν προσωρινό χαρακτήρα.
Άρα, η επιστημονική τεκμηρίωση δεν στηρίζει σήμερα την πλασμαφαίρεση ως καθιερωμένη αντιγηραντική θεραπεία.
Οι κίνδυνοι δεν είναι αμελητέοι
Η πλασμαφαίρεση απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Δεν πρόκειται για μια απλή διαδικασία.
Κατά τη διάρκειά της μπορεί να προκύψουν μεταβολές στην αρτηριακή πίεση και στους ηλεκτρολύτες. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν αιμοδυναμική αστάθεια ή αρρυθμίες.
Γι’ αυτό και οι γιατροί πραγματοποιούν τη διαδικασία σε οργανωμένο νοσοκομειακό περιβάλλον, με κατάλληλο προσωπικό και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών.
Πότε χρησιμοποιείται στην ιατρική
Η πλασμαφαίρεση έχει καθιερωμένη θέση σε συγκεκριμένα νοσήματα. Σε ορισμένες αυτοάνοσες και νευρολογικές παθήσεις μπορεί να απομακρύνει προσωρινά αντισώματα και άλλους παράγοντες από το αίμα.
Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει απαραίτητα την υποκείμενη αιτία. Σε αρκετές περιπτώσεις λειτουργεί ως προσωρινό θεραπευτικό «παράθυρο», μέχρι να δράσει η βασική φαρμακευτική αγωγή.
Πώς γίνεται σε νοσοκομείο του εξωτερικού
Στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Γλασκώβης, η διαδικασία πραγματοποιείται σε ειδικά οργανωμένη μονάδα πλασμαφαίρεσης.
Η μονάδα διαθέτει πέντε κλίνες και εξειδικευμένο προσωπικό. Όπου χρειάζεται, οι γιατροί χρησιμοποιούν και φορητά μηχανήματα.
Παράλληλα, ο ασθενής παραμένει υπό συνεχή παρακολούθηση. Η ομάδα ελέγχει την αρτηριακή πίεση, τις σφίξεις και τη γενικότερη κατάστασή του καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.
Η εικόνα αυτή δείχνει και τη διαφορά ανάμεσα στην ιατρικά ενδεδειγμένη χρήση και σε εφαρμογές που προωθούν τη διαδικασία ως μέθοδο ευεξίας.
Τι συμβαίνει στο εξωτερικό με τις «αντιγηραντικές» θεραπείες
Στις ΗΠΑ, ο FDA έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για εμπορικές θεραπείες που χρησιμοποιούν πλάσμα από νεαρούς δότες και προβάλλονται ως λύσεις για τη γήρανση ή άλλα προβλήματα υγείας. Ο οργανισμός αναφέρει ότι δεν έχει διαπιστωθεί κλινικό όφελος για την αντιμετώπιση της φυσιολογικής γήρανσης και επισημαίνει τους κινδύνους που συνδέονται με τις εγχύσεις πλάσματος.
Πρόκειται για διαφορετική πρακτική από την ίδια την πλασμαφαίρεση. Ωστόσο, η προειδοποίηση αναδεικνύει ένα κοινό ζήτημα: οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις χρειάζονται σαφή ιατρική ένδειξη και επιστημονική τεκμηρίωση.
Η περίπτωση του Γιώργου Μαζωνάκη
Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη έφερε την πλασμαφαίρεση στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Ο Σωκράτης Στούμπος ανέφερε ότι αρχικά δυσκολεύτηκε να πιστέψει πως είχε πραγματοποιηθεί πλασμαφαίρεση σε ιδιωτικό ιατρείο για σκοπό διαφορετικό από τις καθιερωμένες ιατρικές ενδείξεις.
Η συγκεκριμένη υπόθεση, πάντως, βρίσκεται υπό δικαστική διερεύνηση. Δεν μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα για την αιτία του θανάτου αποκλειστικά από τη χρήση της διαδικασίας.
Το βασικό επιστημονικό συμπέρασμα παραμένει σαφές: η πλασμαφαίρεση είναι σοβαρή και εξειδικευμένη ιατρική πράξη, με συγκεκριμένες ενδείξεις και γνωστούς κινδύνους. Η χρήση της ως θεραπείας αντιγήρανσης δεν έχει μέχρι σήμερα τεκμηριωθεί επαρκώς.
Με πληροφορίες από την ΕΡΤ
