ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ – Το άρθρο του Αμινέ Αγιούμπ στο “Middle East Forum” υποστηρίζει ότι η Άγκυρα έχει ήδη δοκιμάσει στη Λιβύη το μοντέλο στρατιωτικής και γεωπολιτικής ισχύος που θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω με την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35.
ΛΕΥΚΩΣΙΑ - Ανταπόκριση: Πάμπος Χαραλάμπους
Η συζήτηση για την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 δεν προκαλεί μόνο αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με ανάλυση του Aμινέ Αγιούμπ (Αmine Ayoub), που δημοσιεύθηκε στο Middle East Forum, το πραγματικό ερώτημα για το Ισραήλ δεν αφορά αποκλειστικά το ίδιο το αεροσκάφος. Αφορά στον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα αξιοποιεί ήδη την προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία για να επεκτείνει την επιρροή της.
Η Λιβύη ως πεδίο δοκιμών
Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι η Λιβύη αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της τουρκικής στρατηγικής. Από το 2019, η Τουρκία ανέπτυξε:
- Μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar TB2.
- Συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
- Κλιμάκια στρατιωτικών συμβούλων (με παρεμβάσεις ακόμα και στη διακυβέρνηση).
- Μόνιμες υποδομές στις βάσεις της Μισράτας και της Αλ-Ουατίγια.
Κατά την ανάλυση, η τουρκική παρέμβαση ανέκοψε την προέλαση των δυνάμεων του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ προς την Τρίπολη. Έτσι, μετέβαλλε τις ισορροπίες του εμφυλίου πολέμου. Έκτοτε, η Άγκυρα διατήρησε σταθερή στρατιωτική παρουσία στη χώρα. Ταυτοχρόνως, η Τουρκική Εθνοσυνέλευση παρέτεινε την αποστολή επί μία διετία επιπλέον.
Ανεξάρτητη αμυντική βιομηχανία
Το δημοσίευμα επισημαίνει ότι η Τουρκία επένδυσε συστηματικά στην ανάπτυξη εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Στα προγράμματα αυτά περιλαμβάνονται τα Bayraktar, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου Koral, το μαχητικό KAAN και οι κορβέτες MILGEM.
Σύμφωνα με τον Αγιούμπ, η στρατηγική αυτή επιτρέπει στην Άγκυρα να μειώνει την εξάρτησή της από δυτικές προμήθειες. Επίσης, υπερπηδά τους πολιτικούς περιορισμούς. Παράλληλα, δημιουργεί μακροχρόνιες σχέσεις εξάρτησης μέσω της εκπαίδευσης, της συντήρησης και της επιχειρησιακής υποστήριξης των χωρών που χρησιμοποιούν τουρκικά οπλικά συστήματα.
Νέα προσέγγιση προς τον Χάφταρ
Το άρθρο σημειώνει ακόμη ότι η τουρκική πολιτική στη Λιβύη φαίνεται να μεταβάλλεται. Ενώ επί σειρά ετών στήριζε αποκλειστικά την κυβέρνηση της Τρίπολης, το 2025 ξεκίνησαν επαφές με τον Χαλίφα Χάφταρ και το περιβάλλον του.
Ο αρθρογράφος επικαλείται δορυφορικές εικόνες και δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη εμφανίστηκαν για πρώτη φορά σε αεροπορική βάση που ελέγχουν οι δυνάμεις του Χάφταρ.
Κατά την εκτίμησή του, η Άγκυρα επιδιώκει να διασφαλίσει τα συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό βέβαια πρέπει να απασχολήσει την ελλαδική ελίτ των «ήρεμων νερών».
Η προσέγγιση στον Χαφτάρ έρχεται να θωρακίσει τουρκολιβυκό μνημόνιο θαλάσσιων ζωνών, το οποίο επηρεάζει τις ελληνικές και κυπριακές διεκδικήσεις αλλά και τα ισραηλινά ενεργειακά σχέδια. Η τακτική της ελλαδικής κυβέρνησης του «μη μου τους κύκλους τάραττε» εξελίσσεται σε εθνικό ζήτημα.
Οι ανησυχίες του Ισραήλ
Ο Αγιούμπ υποστηρίζει ότι η ισραηλινή ανησυχία δεν περιορίζεται στην απόκτηση νέων μαχητικών από την Τουρκία. Αντίθετα, αφορά στον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα αξιοποιεί την τεχνολογική υπεροχή για να ενισχύει πολιτικές και ιδεολογικές συμμαχίες στην ευρύτερη περιοχή.
Κατά την άποψή του, η τουρκική πολιτική στη Λιβύη δείχνει προτίμηση σε ομάδες και δυνάμεις που συνδέονται με το πολιτικό Ισλάμ και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Το γεγονός αυτό προκαλεί μείζονα προβληματισμό στο Ισραήλ και σε αρκετές αραβικές χώρες.
Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον
Η ανάλυση καταλήγει ότι η συζήτηση για τα F-35 δεν αφορά μόνο την ενίσχυση της τουρκικής αεροπορίας.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, το πραγματικό ερώτημα είναι εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να προσφέρουν ακόμη πιο προηγμένη στρατιωτική τεχνολογία σε μια χώρα που έχει ήδη επιδείξει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί τα υπάρχοντα μέσα για την προώθηση των γεωπολιτικών της επιδιώξεων.
Διαβάστε ακόμη:
Πρέσβης του Ισραήλ: «Παράγοντας αποσταθεροποίησης η Τουρκία»
Δεν πάει στο Ισραήλ ο Χέγκσεθ μετά το «όχι» Νετανιάχου για τα F-35 στην Τουρκία!
