ΕΡΕΥΝΑ Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος απομακρύνει επιβλαβείς ουσίες από το αίμα. Πότε εφαρμόζεται και ποιους κινδύνους μπορεί να έχει.
Η πλασμαφαίρεση αποτελεί μια εξειδικευμένη θεραπευτική διαδικασία. Οι γιατροί την εφαρμόζουν σε συγκεκριμένες σοβαρές παθήσεις.
Κατά τη διαδικασία, ένα ειδικό μηχάνημα διαχωρίζει το πλάσμα από τα κύτταρα του αίματος. Στη συνέχεια, οι γιατροί απομακρύνουν το πλάσμα που περιέχει ανεπιθύμητες ουσίες.
Η μέθοδος μπορεί έτσι να μειώσει γρήγορα παθολογικά αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα και ορισμένες πρωτεΐνες.
Ωστόσο, δεν αποτελεί γενικό «καθαρισμό» του οργανισμού. Επίσης, δεν αποτελεί μέθοδο αποτοξίνωσης για υγιείς ανθρώπους.
Τι είναι το πλάσμα
Το αίμα περιέχει κύτταρα και πλάσμα. Στα κύτταρα ανήκουν τα ερυθρά και λευκά αιμοσφαίρια, αλλά και τα αιμοπετάλια.
Το πλάσμα αποτελεί το υγρό μέρος του αίματος. Περιέχει νερό, πρωτεΐνες, αντισώματα, ορμόνες και παράγοντες πήξης.
Σε ορισμένες ασθένειες, όμως, το πλάσμα μεταφέρει ουσίες που βλάπτουν τους ιστούς. Εκεί η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια.
Πώς γίνεται η πλασμαφαίρεση
Το αίμα περνά σταδιακά από μια φλεβική γραμμή στο ειδικό μηχάνημα. Το μηχάνημα διαχωρίζει το πλάσμα από τα κύτταρα του αίματος.
Οι γιατροί απομακρύνουν το πλάσμα και επιστρέφουν τα κύτταρα στον ασθενή. Παράλληλα, χορηγούν υγρό αντικατάστασης.
Αυτό μπορεί να είναι λευκωματίνη, φυσιολογικός ορός ή πλάσμα δότη, ανάλογα με την περίπτωση.
Η ακριβέστερη ιατρική ονομασία είναι θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος.
Σε ποιες παθήσεις εφαρμόζεται
Οι γιατροί χρησιμοποιούν τη μέθοδο σε επιλεγμένες νευρολογικές, αιματολογικές, νεφρολογικές και αυτοάνοσες παθήσεις.
Μεταξύ άλλων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε:
- Σύνδρομο Guillain-Barré
- Μυασθένεια gravis
- Θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα
- Ορισμένες σοβαρές νευροπάθειες
- Συγκεκριμένες φλεγμονώδεις απομυελινωτικές παθήσεις
- Ορισμένες μορφές αγγειίτιδας
- Επιλεγμένες νεφρικές παθήσεις
- Νοσήματα με παθολογικές πρωτεΐνες στο αίμα
Ωστόσο, οι γιατροί δεν εφαρμόζουν την ίδια θεραπεία σε κάθε ασθενή. Η επιλογή εξαρτάται από τη διάγνωση, τη βαρύτητα της νόσου και τη συνολική κατάσταση του ασθενούς.
Θεραπεύει οριστικά την ασθένεια;
Όχι πάντα. Η πλασμαφαίρεση μπορεί να απομακρύνει γρήγορα τις επιβλαβείς ουσίες από το αίμα.
Ωστόσο, ο οργανισμός μπορεί να συνεχίσει να τις παράγει. Γι’ αυτό αρκετοί ασθενείς χρειάζονται περισσότερες συνεδρίες.
Παράλληλα, οι γιατροί συχνά συνδυάζουν τη διαδικασία με φαρμακευτική αγωγή. Στόχος είναι να αντιμετωπίσουν την αιτία που προκαλεί την παραγωγή των συγκεκριμένων ουσιών.
Υπάρχουν παρενέργειες;
Η διαδικασία συνήθως προκαλεί ελάχιστη ενόχληση, πέρα από την τοποθέτηση της φλεβικής γραμμής.
Ωστόσο, μπορεί να εμφανιστούν πτώση της πίεσης, ζάλη, ναυτία, αδυναμία ή αίσθημα κρύου.
Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν επίσης μυρμήγκιασμα γύρω από το στόμα ή στα δάχτυλα. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με πτώση του ασβεστίου.
Όταν χρησιμοποιείται πλάσμα δότη, υπάρχει επίσης πιθανότητα αλλεργικής αντίδρασης. Σπανιότερα μπορεί να παρουσιαστούν προβλήματα πήξης, αιμορραγία, λοίμωξη ή θρόμβωση.
Για τον λόγο αυτό, οι γιατροί πραγματοποιούν συνεχή παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Δεν αποτελεί θεραπεία αποτοξίνωσης
Η πλασμαφαίρεση έχει συγκεκριμένο ιατρικό ρόλο. Δεν προορίζεται για προληπτικό «καθαρισμό» του αίματος σε υγιείς ανθρώπους.
Οι γιατροί αποφασίζουν τη χρήση της όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη και όταν τα πιθανά οφέλη υπερτερούν των κινδύνων.
Έτσι, αποτελεί ένα σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο για συγκεκριμένες παθήσεις. Δεν αντικαθιστά, όμως, την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή ή την αντιμετώπιση της βασικής νόσου.
