ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ Σαφές μήνυμα κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου έστειλε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, διαβάζοντας κοινή δήλωση της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρέθηκε η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να κυρώσει το μνημόνιο του 2019 μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο.
Η κοινή δήλωση χαρακτηρίζει τη συμφωνία αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι παραβλέπει τη γεωγραφική πραγματικότητα και τα δικαιώματα τρίτων κρατών, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των νησιών.
Αιχμές για τη νομιμότητα της συμφωνίας
Όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, η κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή προκαλεί ανησυχία για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα, ενώ εγείρει ζητήματα σχετικά με την τήρηση της διεθνούς έννομης τάξης.
Οι χώρες και η ΕΕ που συνυπογράφουν τη δήλωση υπογραμμίζουν ότι η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και οι κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου αποτελούν το βασικό πλαίσιο για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνεται, διμερείς συμφωνίες δεν μπορούν να παρακάμπτουν τους διεθνείς κανόνες ούτε να θίγουν τα δικαιώματα άλλων κρατών. Παράλληλα, τονίζεται ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν αλλάζει τη νομική αξιολόγηση του μνημονίου.
«Το εν λόγω μνημόνιο παραμένει άκυρο και ανυπόστατο, αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μπορεί να αποτελέσει νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών ούτε να παραγάγει έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Μήνυμα για διάλογο με τη Λιβύη
Παράλληλα, στην κοινή δήλωση υπογραμμίζεται η ανάγκη για σταθερότητα στη Λιβύη, επανένωση των θεσμών της και ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας. Η πολιτική μετάβαση της χώρας, όπως επισημαίνεται, θα πρέπει να βασίζεται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και στις σχέσεις καλής γειτονίας.
Από ελληνικής πλευράς, επαναλαμβάνεται η πρόθεση συνέχισης των διμερών συνομιλιών με τη Λιβύη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, στη βάση του διεθνούς δικαίου και της καλής πίστης.
Το μήνυμα της παρέμβασης είναι ότι ο σεβασμός των διεθνών κανόνων αποτελεί προϋπόθεση για την ειρηνική επίλυση διαφορών και τη διατήρηση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
