Πάνω από 700.000 δηλώσεις καθαρισμού οικοπέδων. Πρόστιμα που φτάνουν τα 5.000 ευρώ. Αλλά και μια κουτσή πλατφόρμα σε καθεστώς συνεχών απειλές ελέγχου. Και μια κυβέρνηση που δείχνει να αντιμετωπίζει την κοινωνία ως ύποπτη, αντί να αναλάβει τις ευθύνες της για την πρόληψη και την πυροπροστασία.
Η υπόθεση των καθαρισμών οικοπέδων εξελίσσεται σε ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα κρατικής αποποίησης ευθυνών.
- Αντί η Πολιτεία να οργανώσει ένα αποτελεσματικό δίκτυο πρόληψης, μεταφέρει το βάρος στους πολίτες.
- Αντί να ενισχύσει τους Δήμους, τους φορτώνει νέες αρμοδιότητες.
- Αντί να επιβραβεύει τη συνεργασία, απειλεί με πρόστιμα.
Το κράτος εισπράττει, αλλά ποιος καθαρίζει;
Η πρόληψη των πυρκαγιών αποτελεί πρωτίστως ευθύνη του Κράτους, της Περιφέρειας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Γι’ αυτό ακριβώς οι πολίτες πληρώνουν φόρους, τέλη και εισφορές.
Ωστόσο η κυβέρνηση επέλεξε έναν διαφορετικό δρόμο.
Αυτόν της μεταφοράς ευθυνών προς τους ιδιοκτήτες. Εκεί που αντί για λακκούβες έχει διοικητικές κυρώσεις. Πίσω από μία πρόχειρη πλατφόρμα ψηφιακών δηλώσεων, συναινεί ο πολίτης σε αναγκαστικούς ελέγχους, πρόστιμα, και κοινωνικό αυτοματισμό.
Το αποτέλεσμα είναι γνωστό.
- Χιλιάδες πολίτες προσπαθούν να συμμορφωθούν μέσα σε ασφυκτικές προθεσμίες.
- Ηλικιωμένοι αδυνατούν να διαχειριστούν τις ηλεκτρονικές διαδικασίες.
- Ιδιοκτήτες του εξωτερικού δυσκολεύονται να ανταποκριθούν.
- Πολλοί αδυνατούν ακόμη και να βρουν συνεργεία καθαρισμού.
Δήμοι χωρίς προσωπικό και χωρίς πόρους
Οι ίδιοι, οι Δήμοι καταγγέλλουν ότι το κράτος μεταφέρει αρμοδιότητες χωρίς χρηματοδότηση.
Μεταφέρει υποχρεώσεις χωρίς προσωπικό και ευθύνες χωρίς μέσα.
Την ίδια στιγμή, οι δημοτικές υπηρεσίες καλούνται να ελέγξουν χιλιάδες ιδιοκτησίες, να διαχειριστούν καταγγελίες, να διενεργήσουν αυτεπάγγελτους καθαρισμούς.
Και όλα αυτά με τις ίδιες υποστελεχωμένες δομές. Αν αυτή θεωρείται μεταρρύθμιση, τότε πρόκειται για μεταρρύθμιση εισπρακτικού χαρακτήρα για να φανεί στους ξένους πόσο καλά δημιουργούνται τα «πρωτογενή πλεονάσματα» σε μια χώρα χωρίς παραγωγικό μοντέλο.
Η λογική του προστίμου κυριαρχεί
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι η φιλοσοφία του μέτρου. Η κυβέρνηση επιμένει ότι τα πρόστιμα λειτουργούν αποτρεπτικά. Η κοινωνία όμως αντιλαμβάνεται κάτι διαφορετικό.
Βλέπει ένα ακόμη πλέγμα οικονομικών επιβαρύνσεων, μια ακόμη απειλή και υποχρέωση έχει – δεν έχει λεφτά.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο ακρίβειας, φορολογικής πίεσης και διαρκούς συρρίκνωσης του διαθέσιμου εισοδήματος.
Όταν η πρώτη εικόνα που λαμβάνει ο πολίτης είναι το πρόστιμο, τότε η πολιτική έχει ήδη αποτύχει. Ίσως γι’ αυτό οι ανακοινώσεις γίνονται από έναν εξωκοινοβουλευτικό, απόστρατο αξιωματικό που δεν τον βαρύνει κάποιο «πολιτικό κόστος». Εκτελεί «εντολές άνωθεν». Ποιος άλλος θα πάρει την ευθύνη και θα βγει μετά να μαζέψει τα… «κουκιά». Λεμονόκουπες στυμμένες ή και καμμιά ζουλιγμένη τομάτα λόγω εποχής θα μαζέψει.
Η κοινωνία βράζει και η κυβέρνηση δεν ακούει
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στα οικόπεδα. Συνδέεται με μια συνολικότερη αίσθηση αποξένωσης της κοινωνίας από την εξουσία.
Οι πολίτες νιώθουν ότι ακούνε διαρκώς υποχρεώσεις, καθώς οι υπουργοί κάνουν τους κονφερανσιέ σε εκδηλώσεις με πλουτοκράτες. Δεν το λέμε εμείς. Το σχολιάζουν αυτοί που περιμένουν με τις ώρες τα «καινούργια» λεωφορεία της ταλαιπωρίας στις στάσεις. Στις λαϊκές αγορές το φωνάζουν, εκεί που λένε επίθετα υπουργών πειραχτικά αντί για βρισιές.
Ακούει κανείς τον κόσμο να λέει ότι δέχονται συνεχώς απειλές από τα ΜΜΕ και καλούνται μόνο να πληρώνουν!
Η δυσαρέσκεια αυτή καταγράφεται πλέον ακόμη και στις κομματικές οργανώσεις της Νέας Δημοκρατίας που δεν τολμούν να πατήσουν όλοι οι υπουργοί.
- Καταγράφεται στην περιφέρεια.
- Καταγράφεται στην αυτοδιοίκηση.
- Καταγράφεται στην καθημερινότητα.
Και όσο η ηγεσία επιλέγει να κουνά το δάχτυλο, τόσο η απόσταση μεγαλώνει.
Η πολιτική δεν ασκείται με τελεσίγραφα
Κανείς δεν αμφισβητεί την ανάγκη πυροπροστασίας και την ανάγκη πρόληψης.
Το ερώτημα είναι διαφορετικό:
- Γιατί η κυβέρνηση επιμένει να αντιμετωπίζει τους πολίτες ως μέρος του προβλήματος και όχι της λύσης;
- Γιατί δεν επενδύει στους Δήμους;
- Γιατί δεν δημιουργεί μόνιμους μηχανισμούς καθαρισμού;
- Γιατί δεν κατευθύνει περισσότερους πόρους στην πρόληψη;
- Γιατί προτιμά την απειλή από την οργάνωση;
Αντί για επικοινωνιακές εκδηλώσεις, δημόσιες σχέσεις και αμφίβολης αξίας πολιτιστικές πρωτοβουλίες, οι πολίτες περιμένουν έργο. Περιμένουν καθαρά ρέματα και καθαρά δάση.
Στα δελτία ειδήσεων διαμαρτύρονται για τους βρώμικους κοινόχρηστους χώρους και παρακαλούν για αποτελεσματική πολιτική προστασία.
Αυτή είναι η πραγματική αποστολή του κράτους. Και γι’ αυτήν ακριβώς πληρώνουν.
Χρειάζεται σοβαρότητα
Όταν μια κοινωνία αισθάνεται ότι εισπράττει μόνο υποχρεώσεις και καμία ανταπόδοση, η δυσαρέσκεια συσσωρεύεται. Πέρα από τα υπουργικά γραφεία και τις παρέες της «ανώτερης» πλουτοκρατίας υπάρχει μία «μάζα» που ψηφίζει κι ακόμα σκέφτεται.
Τελευταία, λειτουργεί σαν το νερό που κοχλάζει στη χύτρα.
Στην αυλή με τους οσφυοκάμπτες και στους κήπους με τους καρεκλοκένταυρους όλα φαίνονται ρόδινα. Ωστόσο, όλοι λένε ότι «χρειάζεται βαλβίδα εκτόνωσης».
Σε διαφορετική περίπτωση, η πίεση θα μεταφερθεί στην κάλπη, όσο κι αν κάποιοι δεν βλέπουν «άλλη εναλλακτική». Οι αντιδράσεις εκείνων που «κάηκαν στο χυλό και φυσούν το γιαούρτι» πρώην πρωθυπουργών δείχνουν ότι τόσο το 2009, όσο και το 2015 δεν αποφάσισαν οι επικοινωνιακοί σχεδιασμοί.
Στις εκλογές αποφασίζει η ανάγκη. η συσσωρευμένη αγανάκτηση, η κοινωνία.
Ας δει κανείς πόσοι θυμωμένοι δεξιοί βρέθηκαν στις 20 Ιουνίου στα Λιπάσματα της Δραπετσώνας σε κομματική εκδήλωση συγκεκριμένου φορέα της Αριστεράς. Αν το έλεγε κανείς παλαιότερα, θα δεν γινόταν πιστευτός. Ο πολιτικός αρχηγός που πληροφορήθηκε το περιστατικό, το πέρασε για φάρσα της «Ελληνοφρένειας», αλλά η ζωή επιφυλάσσει τις καλύτερες φάρσες ειδικά σε περιόδους εκλογών.
