ΣΕΡΒΙΑ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ Η Φοιτητική Λίστα «Οι Φοιτητές Νικούν» κατέγραψε σημαντική εκλογική επικράτηση στη Σερβία, βάζοντας τέλος στην πολυετή πολιτική κυριαρχία του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα.
Το κίνημα γεννήθηκε μέσα από τις διαδηλώσεις για την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ και μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια μετατράπηκε σε ισχυρή πολιτική δύναμη.
Μετά την παραδοχή της ήττας από τον Βούτσιτς, υποστηρικτές του κινήματος βγήκαν στους δρόμους του Βελιγραδίου, του Νόβι Σαντ και του Νις. «Η Σερβία είναι ελεύθερη», ανέφεραν οι φοιτητές σε ανάρτησή τους, ενώ συμβολική στιγμή αποτέλεσε η απομάκρυνση του φιλοκυβερνητικού καταυλισμού «Τσάτσιλαντ» μπροστά από το κοινοβούλιο.
Η τραγωδία που πυροδότησε τις κινητοποιήσεις
Αφετηρία του κινήματος ήταν η κατάρρευση της στέγης στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου 2024, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους. Το δυστύχημα πυροδότησε οργή για ζητήματα διαφάνειας και διαφθοράς, με τους επικριτές της κυβέρνησης να ζητούν λογοδοσία για τις συνθήκες που οδήγησαν στην τραγωδία.
Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, προσελκύοντας τη συμμετοχή εργαζομένων, αγροτών, καλλιτεχνών και άλλων κοινωνικών ομάδων. Τον Ιανουάριο του 2025 παραιτήθηκε ο τότε πρωθυπουργός, ενώ τον Μάρτιο πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι μία από τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στην ιστορία της χώρας.
Το κίνημα οργανώθηκε μέσα από συνελεύσεις και συλλογικές διαδικασίες, χωρίς να στηρίζεται σε έναν κεντρικό ηγέτη. Όταν προκηρύχθηκαν πρόωρες εκλογές, οι φοιτητές είχαν ήδη διαμορφώσει ένα πανεθνικό δίκτυο υποστήριξης.
Ποιοι βρίσκονται πίσω από τη Φοιτητική Λίστα
Παρά την ονομασία της, η λίστα δεν περιλαμβάνει φοιτητές ως υποψηφίους. Το ψηφοδέλτιο στελεχώθηκε από πρόσωπα διαφορετικών επαγγελματικών και κοινωνικών χώρων, σε μια προσπάθεια να διευρυνθεί η εκλογική απήχηση του κινήματος.
Επικεφαλής του ψηφοδελτίου ήταν ο καρδιολόγος και καθηγητής Ίλια Σρντάνοβιτς, ενώ ανάμεσα στα πρόσωπα που αναφέρονται ότι εξασφάλισαν κοινοβουλευτική έδρα βρίσκονται ο πρώην μπασκετμπολίστας Ντέγιαν Μποντίρογκα, ο ηθοποιός Τιχομίρ Στάνιτς και ο πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας, Ντέγιαν Σόσκιτς.
Σύμφωνα με τις προβολές των οργανισμών CeSID και Ipsos που επικαλείται το δημοσίευμα, 140 υποψήφιοι της λίστας αναμένεται να καταλάβουν έδρες στο κοινοβούλιο. Ωστόσο, η συγκρότηση κυβέρνησης και η επιλογή πρωθυπουργού αποτελούν τα επόμενα κρίσιμα ζητήματα.
Οι βασικές δεσμεύσεις του κινήματος
Το πρόγραμμα της Φοιτητικής Λίστας περιλαμβάνει 11 σημεία, με έμφαση στη θεσμική διαφάνεια και την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων της περιλαμβάνονται:
- Καταπολέμηση της διαφθοράς και διερεύνηση υποθέσεων που αφορούν δημόσιους αξιωματούχους.
- Αλλαγές στην αστυνομία και στο υπουργείο Εσωτερικών, με έλεγχο καταγγελιών για τη διαχείριση των διαδηλώσεων.
- Μεταρρύθμιση των μέσων ενημέρωσης και περιορισμός της πολιτικής επιρροής στη δημόσια τηλεόραση.
- Τερματισμός των κομματικών διορισμών σε διοικητικές θέσεις δημόσιων επιχειρήσεων.
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς και το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) απορρίπτουν τις κατηγορίες περί διαφθοράς και πολιτικού ελέγχου των μέσων ενημέρωσης. Μετά την παραδοχή της ήττας, ο Σέρβος πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι το κίνημα είχε υποστήριξη από ευρωπαϊκές χώρες και το «αμερικανικό βαθύ κράτος», χωρίς να παρουσιάσει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τεκμηρίωση για τον ισχυρισμό.
Η επόμενη ημέρα για τη Σερβία
Η εκλογική επικράτηση δεν σημαίνει ότι η μετάβαση στην εξουσία θα είναι χωρίς δυσκολίες. Το νέο πολιτικό σκηνικό θα απαιτήσει συνεννοήσεις και αποφάσεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης, ενώ οι δεσμεύσεις για θεσμικές αλλαγές θα δοκιμαστούν στην πράξη.
Το κίνημα που ξεκίνησε με αίτημα τη δικαιοσύνη για τους 16 νεκρούς του Νόβι Σαντ εξελίχθηκε σε ευρύτερη αμφισβήτηση της κυβερνητικής εξουσίας. Το επόμενο στοίχημα για τη Φοιτητική Λίστα είναι να μετατρέψει την εκλογική νίκη σε συγκεκριμένες αλλαγές στους θεσμούς και στη λειτουργία του κράτους.
Με πληροφορίες από το BBC
